Nu Forum in meer dan honderd gemeenteraden zit, kunnen we ons afvragen hoe het is afgelopen met de extreemrechtse kandidaten die her en der verkiesbaar waren. Voor de verkiezingen kwamen zowel NRC als De Volkskrant met analyses over FvD’ers die banden hebben met extreemrechtse organisaties, hun activiteiten bezochten of extreme uitspraken deden. Het gaat om veertien personen die actief waren bij de Centrum Democraten(CD), Geuzenbond, NVU en Voorpost, of jongerenorganisatie JFvD. 

Nu de verkiezingen achter de rug zijn, is de eerste vraag of we deze kandidaten nog terug gaan zien. In de onderstaande tabel staat bij welke organisatie deze kandidaten werden gesignaleerd, in welke gemeente ze verkiesbaar waren en op welke plek. Vervolgens is vermeld hoeveel stemmen ze kregen en wat hun percentage van de lokale FvD-stemmen is. Tot slot staat er hoeveel zetels Forum in de betreffende gemeente haalde, of de kandidaat werd verkozen en of deze de zetel accepteerde.

Tabel: Omstreden lokale kandidaten van FvD

Als het doel was FvD op deze manier aantrekkelijker te maken, is dat mislukt. Kiezers hebben nauwelijks op deze kandidaten gestemd. Oud-CD’er Willem Elsthout kreeg in Haarlem 21 stemmen en zijn voormalige partijgenoot Richard Wessels in Purmerend 57. De kandidaten die actief waren bij de Geuzenbond haalden tussen de 53 en 172 stemmen. Oud-NVU’er Frank Folkerts kreeg er 208, nog geen zeven procent van de Forum-stemmen in Nieuwegein. Ook Reginald Eeckhout van Voorpost (en Erkenbrand) kreeg er weinig. 

Als je nuchter naar deze cijfers kijkt, zie je dat FvD-stemmers hier vooral hun schouders over ophalen. Kandidaten met dit soort affiliaties zijn verkozen als ze hoog op de lijst stonden. De lijsttrekker van Krimpenerwaard was bij activiteiten van Voorpost, maar hij kreeg toch bijna zeventig procent van de lokale FvD-stemmen. JFvD’ers die extreme uitspraken deden in de beruchte app-groepen worden door kiezers niet gemeden als ze ergens lokaal lijsttrekker zijn. 

Als een omstreden kandidaat hoog op de lijst stond, is die gewoon verkozen, een soortgelijke kandidaat die laag op de lijst stond niet. Het is allemaal een functie van de lijstvolgorde, alsof er niets aan de hand is. 

Interne gevolgen 

Dat Forum niet door kiezers is bestraft omdat men deze lieden kandideerde, was natuurlijk al duidelijk. Veel FvD-kiezers hebben het niet geweten, wilden het niet weten, vonden het niet erg of wilden het juist. Je zou kunnen zeggen dat deze kandidaten vooral hebben gefungeerd als hondenfluitje: iedereen met extreme standpunten op de rechterflank is bij Forum welkom, zo was de onderliggende boodschap. De kans dat dit een substantiële groep is die zonder deze kandidaten geen FvD zou hebben gestemd, is klein. 

Nu is er wel een nieuw probleem. FvD vindt deze doelgroep kennelijk belangrijk, maar om hen te binden, moet het hondenfluitje wel af blijven gaan. Dat wordt koorddansen: FvD heeft immers velen duidelijk proberen te maken dat het allemaal wel meevalt met extreemrechts binnen de eigen gelederen. Zo zijn er hele uiteenlopende verwachtingspatronen geschapen. Sommigen denken dat het meevalt, anderen kwamen op het hondenfluitje af.

Je hoeft niet helderziend te zijn om te zien dat dit vroeg of laat de basis vormt voor nieuw conflict.

Beeld: Stemlokaal. Foto: Chris Aalberts. 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.