NSC-toekomstplan is zo dom dat pottenkijkers weg moeten blijven
NSC is de partij van de transparantie, vertelt partijvoorzitter Reinout van Malenstein bij het NSC-congres in Amersfoort. Interessante visie die helemaal strookt met de vele keren dat we partijoprichter Pieter Omtzigt over dit thema hebben horen praten. Dit alles was bij de ledenvergadering van 24 januari. In de tussentijd is er iets veranderd. Deze maandagavond vergadert NSC online en is het inlogsysteem zo opgezet dat alle pottenkijkers pech hebben. Tot zover de partij van de transparantie.
We hebben dus pech: geen presentatie van Van Malenstein over ‘Veerkracht 2027’, het plan om met NSC extraparlementaire invloed uit te oefenen en bij de volgende verkiezingen weer terug te keren in de Tweede Kamer. Tegelijk is er ook hoop: in de mailtjes die de leden over deze online bijeenkomst krijgen, lezen we dat het plan eigenlijk allang bekend is. Van Malenstein heeft het op 24 januari al op hoofdlijnen gepresenteerd. Dat was bijna iedereen ontgaan. Even terugkijken dan maar.
Veerkracht 2027 blijkt vooral uit managementgeklets te bestaan. We horen dat NSC verder gaat omdat de onderliggende noodzaak onveranderd is: er is behoefte aan een beweging ‘die visie boven actie zet’ en ‘die tegels licht waar andere mensen stil blijven’, horen we Van Malenstein bloedserieus zeggen. Het gaat niet om snelle symboliek, haast of reflexen, maar om een doordachte heropbouw. Het meest opvallend aan deze inleiding? Het nogal magere applaus.
Geen haast
We moeten niet in oude patronen vervallen, maar ons voorbereiden zonder haast, denkt Van Malenstein. Ledenbinding en ledenparticipatie zijn belangrijker dan ooit. Er zitten op dat moment minder dan tweehonderd mensen in de zaal. Er is teamgeest nodig en heldere communicatie. Via buitenparlementaire invloed zullen problemen aan de orde worden gesteld en daarom zijn er leden nodig die vol passie mee willen doen. Dat kan bij uitstek op lokaal niveau. Weer mager applaus.
NSC deed in de tussentijd aan de gemeenteraadsverkiezingen mee. Lokale politiek past bij NSC, dacht Van Malenstein nog in januari. Ondertussen weten we hoe het ging: in vijf gemeenten waren kennelijk NSC’ers beschikbaar, maar nergens werd een zetel behaald. Van Malenstein lijkt er in januari nog in te geloven: de positionering van NSC is helder, horen we. NSC luistert, denkt en analyseert, komt met standpunten vanuit visie en heeft kerngroepen die dat gedachtengoed in zich dragen. Weer beperkt enthousiasme.
Van Malenstein ziet een kans om iets zeldzaams te doen: eerst vertragen en dan versnellen. Eerst denken en dan doen. Eerst visie, dan macht. Zo doen andere partijen dat niet, vindt de partijvoorzitter. NSC is van het ontdekken, niet van het toedekken. Er moet een springschans-effect ontstaan via thematische groepen, die symposia gaan organiseren en zo komt er een herkenbaar profiel: groepen in de knel, de rechtsstaat, de EU, geopolitiek, demografische ontwikkelingen en AI.
Geen leider
Van Malenstein wil voor NSC een slimme en slanke structuur met commissies en een strategiedocument. Dat is er binnen een maand en daarna wordt alles in negen maanden uitgewerkt, zegt hij. Dat was dus de belofte in januari. De besloten vergadering van maandagavond besprak dit document en dat was dus drie maanden te laat. Er komt pas later een nieuwe politiek leider, zo wil de partijvoorzitter, want ‘leiderschap komt vanzelf’. Ondertussen zijn er dertig experts nodig per themagroep en komt er hulp van het wetenschappelijk bureau.
Even afpellen: het wetenschappelijk bureau heeft na dit jaar geen subsidie meer en zal dan worden afgebouwd, het aantal leden daalt en het enthousiasme was al in januari beperkt. Inmiddels is daar een nederlaag in vijf gemeenten bovenop gekomen. Slimme mensen zien dat Van Malenstein over het leiderschap liegt: er is helemaal niemand die politiek leider wil worden, dus het is inderdaad te hopen dat dit alsnog ‘vanzelf komt’, anders leren we over een jaar dat Eddy van Hijum al tijden geleden het licht heeft uitgedaan.
Niemand onderbreekt Van Malenstein met de opmerking dat er ontzettend veel maatschappelijke organisaties, lobbygroepen, splinterpartijen en burgercollectieven problemen aandragen en daar oplossingen bij verzinnen. Ze hebben allemaal enorme moeite daar een minuut zendtijd dan wel politieke aandacht voor te krijgen. Het is een raadsel waarom het leiderloze NSC daar beter in zou zijn, maar bij deze partij denkt en analyseert men vooral en heeft men geen haast. Men ontdekt dit probleem waarschijnlijk pas in 2030.
Mocht NSC ondertussen nou echt in buitenparlementaire actie geloven, kan men misschien fuseren met BVNL, waar men dit na het vertrek uit de Tweede Kamer ook wilde om vervolgens in het grote niets te verdwijnen.
Nabrander: het rapport
Na publicatie van het bovenstaande stuk ontving ik het document ‘Veerkracht 2027’. Het blijkt inmiddels online te staan. De tekst is grotendeels gelijk aan de presentatie in Amersfoort: de onderliggende waarden, buitenparlementaire werkwijze en het doel om terug te komen in de Tweede Kamer zijn gelijk. Dit roept wederom de vraag op waarom het drie extra maanden heeft gekost om het stuk aan de leden te presenteren. Dit was immers al voorzien voor februari. Misschien waren er te weinig vrijwilligers?
Het document ademt – nog meer dan de presentatie in januari – een managementaanpak die niet bij politieke partijen past. Zo wordt gesproken over een cultuur die geïmplementeerd zou moeten worden en wordt communicatie genoemd als ‘organiserende factor’, waarbij wordt gepleit voor ‘één lijn naar buiten’, ook bij interne verschillen. Zo’n idee – lijkend op fractiediscipline – heeft weinig van doen met de vrijwilligersorganisatie die NSC binnenkort is. Heel benieuwd of NSC-leden zich in hun vrije tijd laten ringeloren.
Er wordt al voor de zomer een begin gemaakt met de voorbereidingen van de symposia, stelt het rapport. Dit komt omdat het wetenschappelijk bureau alleen dit jaar nog subsidie krijgt, maar dat vermeldt ‘Veerkracht 2027’ niet. De symposia moeten daarom dit jaar nog plaatsvinden. Er wordt meerdere keren gerefereerd aan de rol die ‘bekende NSC-politici’ daarbij kunnen spelen. Het partijbestuur is zich er kennelijk niet van bewust dat die behalve Pieter Omtzigt niet of nauwelijks bestaan.
Als er ‘bekende NSC-politici’ zouden resteren, had de partij allang een nieuwe leider aangewezen.
Beeld: de laatste leden van NSC in Amersfoort, januari dit jaar. Still van YouTube (bewerkt).
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.