De zwanenzang van NSC: irrelevante adviezen voor een eenzame Europarlementariër
Hoe het gaat met NSC? Dat kunnen we woensdagavond leren in De Kazerne in Eindhoven, waar het wetenschappelijk bureau een avond houdt over pensioenen. De directeur, Jos van Ginneken, heet ons allemaal hartelijk welkom. Er zitten ruim dertig mensen in de zaal om te luisteren naar drie gasten. Er zijn twee pensioenexperts, waarvan er een twee rapporten voor de partij heeft geschreven. Ook de laatste NSC-volksvertegenwoordiger is er: Europarlementariër Dirk Gotink.
Het gaat vandaag over de nieuwe Europese pensioenregels waar Gotink in Brussel over meepraat. Er is duidelijk een probleem: Nederland heeft zijn pensioenen goed geregeld en de rest van Europa niet. Alle EU-bemoeienis met pensioenen heeft dus vooral effecten voor Nederland. Er praten daarom in Brussel opvallend veel Nederlanders mee over dit dossier. Waar het precies over gaat, is al na een paar minuten nog maar slecht te volgen, maar het is in ieder geval vervat in veel teksten en grafieken.
Het is moeilijk niet meteen te denken aan Pieter Omtzigt, die op dezelfde onnavolgbare wijze jaren geleden volle zalen scoorde op CDA-congressen. De boodschap is hetzelfde gebleven: Nederland moet goed opletten, want onaangename verrassingen zitten in een klein hoekje. Eigenlijk kan Europa zich beter niet met pensioenen bezighouden. Maar goed, nu is het te laat en Omtzigt is niet in Eindhoven, behalve dat zijn foto prijkt op het tijdschrift van het wetenschappelijk bureau dat achterin de zaal ligt.
Subsidie moet op
De voorstellen van het wetenschappelijk bureau zijn ingewikkeld, maar de vraag is of het zin heeft ons erin te verdiepen. De context is namelijk minstens zo onduidelijk. Dit zijn ideeën van een bureau van een stervende partij. Wat is de relevantie? Twee keer wordt gezegd dat ook andere partijen met deze ideeën worden benaderd, maar iedereen weet dat politici al niet naar hun eigen wetenschappelijk bureau luisteren, laat staan naar NSC. Ook Gotink kan er weinig mee, want het Europees Parlement heeft geen initiatiefrecht.
Dat NSC een wetenschappelijk bureau heeft was veel mensen waarschijnlijk ontgaan. Dat dit bureau nog steeds bestaat nu de partij uit de Tweede Kamer is verdwenen zal velen ronduit verbazen. Toch is de verklaring hiervoor niet zo ingewikkeld: partijen die niet zijn herkozen houden nog enige tijd subsidie om de organisatie aan te passen aan de nieuwe situatie. Dat geldt ook voor de neveninstellingen. Het wetenschappelijk bureau krijgt alleen dit jaar nog subsidie.
Directeur Van Ginneken vertelt over de onderzoeken die momenteel worden uitgevoerd en de avonden die daarover gaan plaatsvinden. Wat hij niet zegt, is dat dit het laatste moment is dat het bureau dit kan doen. Volgend jaar is er geen geld meer. Bovendien moet de subsidie op. Als er dit jaar geld overblijft, moet het terug naar het ministerie van Binnenlandse Zaken. En dus komen er de komende tijd nog allerlei rapporten uit, waaronder eentje over streektalen. Ook komt er nog een jaarcongres. Er zijn hapjes bij de borrel.
Vergroeid
Gotink is tevreden met de opkomst, zo zegt hij. Er zijn zowel oude bekenden als nieuwe gezichten. Zo krijgen we een scherp beeld wat er van NSC resteert. Er zijn nog steeds leden. Niet zoveel als eerst, maar toch. Ook zijn er nog organisaties zoals het wetenschappelijk bureau, maar die lopen op hun laatste benen. De kans dat het bureau zelfstandig kan voortbestaan zonder subsidie is minimaal. Wat je dan overhoudt is een irrelevante partij met een handvol leden en een Europarlementariër.
Hier in Eindhoven heeft NSC meegedaan aan de gemeenteraadsverkiezingen en lijsttrekker Maxime Golparvar heeft 281 stemmen gekregen. Ruimschoots onder de kiesdeler, maar toch gelooft hij er nog in, zo zegt hij. Andere partijen zijn ook ooit teruggekomen, nietwaar? Hoe NSC dat moet doen weet eigenlijk niemand. Ook Gotink zal het verschil niet maken: Europarlementariërs trekken geen volle zalen. Je zou bijna denken: als hij zich nou afsplitst, kan dat het stervensproces wel bespoedigen.
Straks is iedereen bij NSC weg, behalve Gotink. Zo komen we op de puzzel waar hij als politiek vluchteling weer onderdak zou kunnen krijgen. Dat blijkt niet zo eenvoudig. NSC is in het Europees Parlement onderdeel van de christendemocratische EVP-fractie, waar ook het CDA in zit. Dat is de partij waar Gotink jarenlang actief was. Hij was er in 2014 kandidaat, maar haalde het Europees Parlement niet. Zijn keuze voor NSC was rationeel: het was zijn enige manier om nog Europarlementariër te worden.
Hoe verder?
Twee jaar later ziet de wereld er anders uit en moet Gotink nadenken over zijn politieke toekomst. Een terugkeer naar het CDA is logisch, maar die partij wil weglopers niet terug. JA21 dan maar? Het kritische EU-pensioenenverhaal past prima bij Joost Eerdmans. Diederik Boomsma maakte eens dezelfde overstap. Probleem: Gotink is vergroeid met de christendemocraten, want hij loopt er al twintig jaar rond. Overstappen naar JA21 betekent afscheid nemen van zijn hele netwerk. Geen goed plan.
Waarom kan Gotink eigenlijk niet terug? Als het CDA hem in 2029 een verkiesbare plek geeft, krijgt men een meer dan ervaren Europarlementariër, een heel verschil met een willekeurige nieuweling die in het Europees Parlement nog moet uitvinden waar de toiletten zijn. Je zou bijna denken dat het welbegrepen eigenbelang van het CDA is om Gotink weer in te lijven en iets te brabbelen over vergeving, zonde en berouw en de hele geschiedenis daarna in de goede katholieke traditie snel weer te vergeten.
Zo gaat dat dus niet: Gotink zal boeten voor zijn misstap, ook al weet iedereen dat hij bij het CDA nooit Europarlementariër was geworden. Tegelijk denk je: wie snijdt wie nu eigenlijk in de vingers? Het CDA zou Gotink ook kunnen zien als een kans om zo goed mogelijk in Europa voor de dag te komen. Gotink? Die kent ongeveer iedereen in Brussel en Straatsburg, dus de kans dat hij na zijn termijn werkloos thuis komt te zitten is nul.
Benieuwd of Gotink niet toch ergens de komende jaren overstapt.
Beeld: Bulletin van het wetenschappelijk bureau NSC, zaal in De Kazerne in Eindhoven, hapjes bij de borrel. Foto’s: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.