Halsema-film blijkt onkritische voorlichtingsvideo

Niemand had de documentaire gezien, maar er werd toch al over gedebatteerd. Maandag ging het in de Tweede Kamer over de cultuurbegroting van minister Letschert. Annabel Nanninga (JA21) begon daar over de nieuwe documentaire over Femke Halsema. Er worden volgens haar opvallend vaak onkritische documentaires gemaakt over linkse leiders: eerder waren er bijvoorbeeld al films over Sylvana Simons en Sigrid Kaag. Martin Bosma (PVV) was het helemaal met Nanninga eens. Tijd om zelf een oordeel te vellen.
We staan vrijdagavond voor Carré in Amsterdam, waar de première plaatsvindt van The Mayor, Halsema + Amsterdam. Ook Nanninga en Bosma staan op de stoep. Er zijn bij aanvang al wat tekenen dat ze gelijk hebben dat dit een onkritisch product is. ‘Dit is de wereldpremière,’ horen we zowel de producer als een mevrouw van de NTR zeggen, alsof men ook op andere continenten op ruim een uur Halsema zit te wachten. We horen dat films ‘de wereld kunnen veranderen’, maar dat lijkt toch wat pretentieus voor een video over de Mokumse burgemeester.
De artistiek directeur van IDFA meldt dat deze docu bijzonder is ‘in een tijd dat de democratie onder druk staat’. De NTR-dame zegt dat je alleen in de keuken kunt staan als je tegen de hitte kunt en dat is volgens haar precies wat Halsema kan. Bovendien is het extra zwaar omdat ze een vrouw is. Ook is het bijzonder moedig dat ze heeft meegewerkt. De bewondering voor Halsema wordt in Carré niet onder stoelen of banken gestoken. Dat geeft niet de indruk dat dit een inhoudelijk afgewogen product is.
En dan moet de documentaire nog beginnen.
Rode Lijn
In de film ligt veel nadruk op de rol van Halsema op het gebied van veiligheid. De nasleep van de Maccabi-rellen komt aan bod, evenals de Rode Lijn-demonstratie en een anti-asielzoekersprotest waar bijna niemand op af kwam. We zien de politica overleggen met collega’s. De rest van de film gaat vooral over allerlei werkbezoeken in de stad. Halsema praat met daklozen, hulpverleners en vele anderen. Ze heeft ook werkontmoetingen, zoals met de burgemeester van Parijs, en ze loopt mee met de Pride in Boedapest.
Is dit een onkritische documentaire?
Eigenlijk is het een soort voorlichtingsfilm geworden: we komen veel te weten over wat Halsema doet, hoe druk ze wel niet is en met hoeveel mensen ze allemaal in contact staat. Er zitten ook controverses in, zoals de Maccabi-rellen of haar uitspraken over Gaza. Die komen langs, maar worden niet uitgediept of kritisch besproken. Alleen het perspectief van Halsema wordt weergegeven. Ze geeft uitleg over wat ze doet en vindt, en ook waarom. De makers willen kennelijk alleen weten wat zij denkt. Dan is kritiek overbodig.
Wat verder in het voordeel van Halsema werkt, is dat we haar menselijke kant een beetje leren kennen. We zien dat mensen in een vergadering niet doorhebben dat ze haar haar heeft afgeknipt. Ook zien we dat ze moet lachen om een taalfout op een bord van de gemeente en dat ze opmerkt dat ze haar hond nog maar nauwelijks uitlaat. Het levert wat sympathie voor de burgemeester op, die toch vooral in beeld komt als een hardwerkend iemand die telkens woekert met haar tijd. Het publiek in Carré vindt het prachtig.
Weinig informatie
De informatieve waarde van deze film is best laag: je kent als kijker veel van de besproken thema’s al, zeker als je in Amsterdam woont. Het geeft een prima beeld van wat Halsema doet en denkt, ook al wisten we dat eigenlijk allemaal al. In deze film wordt het in een andere vorm nog eens uitgeserveerd. Je zou kunnen zeggen: als je wilt weten hoe een gemiddelde werkweek van Halsema eruit ziet, kijk dan naar deze film.
De kritiek dat zo’n documentaire nooit over politici aan de rechterzijde wordt gemaakt, is terecht. Als zo’n product op deze manier over mensen als Nanninga of Bosma zou worden gemaakt, zouden alle mensen die nu in Carré voor Halsema klappen schuimbekkend op hun achterste benen staan. Juist bij Bosma was er reden om een documentaire over zijn niet onomstreden Kamervoorzitterschap te maken. Niemand zou echter subsidie krijgen van het Filmfonds om alleen maar te laten zien hoe hij naar de wereld kijkt.
Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Beeld: still uit documentaire over Femke Halsema in Carré. Foto: Chris Aalberts.