Wat Left Laser van het communisme vindt? Daar doet Bob vaag over
Left Laser is een fenomeen. Dit brengt ons woensdagavond naar de Arminiuskerk in Rotterdam, waar de eerste editie van Left Laser Live plaatsvindt. Het gezicht van het YouTube-kanaal, Bob Scholte, vertelt dat het team al zo’n anderhalf jaar een avond voor fans wilde organiseren. Ondanks de lange voorbereiding loopt het niet helemaal soepel. De tickets vermelden dat de avond om acht uur begint, terwijl de organisatie bedoelt dat de deuren dan opengaan. Gevolg: tweehonderd mensen die een half uur staan te blauwbekken.
Als je dan toch staat te wachten, kun je nog eens iemand spreken. Een van de leden van de Revolutionaire Socialistische Partij (RSP) is langsgekomen. Deze ontstond toen zo’n honderd mensen bij de SP werden geroyeerd omdat ze de partij een meer communistische koers wilden geven. Verrek, Bob noemt zichzelf communist. De SP was er destijds in ieder geval klaar mee en stuurde alle communisten weg. Nu groeit de RSP, vertelt het partijlid: er zijn inmiddels 650 leden. Ook oud-SP-jongerenorganisatie Rood – inmiddels aangesloten is bij de RSP – bloeit.
Deze avond vertelt Bob dat hij als veertienjarige actief werd bij Rood. Een man vertelt me dat hij in Arminius mensen herkent van ‘een socialistisch clubje uit Utrecht’. Of hij de RSP bedoelt is niet duidelijk. Bob zegt zelf dat hij deze avond raadsleden van allerlei partijen in de zaal ziet zitten. Dat is slecht te controleren, maar het Rotterdamse raadslid van Bij1 is er in ieder geval wel en ook leden van Pro zitten in de zaal. Logisch dat Bob hoopt op een breder publiek dan alleen uiterst links: hij is die politieke hoek ontgroeid.
Communistisch Manifest
Of niet? Op de banken in Arminius ligt het Communistisch Manifest van Karl Marx. Het is een uitgave van Left Laser en we mogen het pamflet allemaal gratis meenemen. Bob legt uit dat hij dit soort basisteksten belangrijk vindt. Het doet ertoe om te weten waar je vandaan komt. Het manifest gaat immers over de strijd van gewone mensen voor macht. Zo zijn we vrij snel bij de kernvraag: Bob is kennelijk communist, maar leidt tegenwoordig een kanaal met een veel bredere uitstraling. Hoe moeten we dat zien?
De moderator vraagt ernaar. Wat haalt Bob uit het Communistisch Manifest? We krijgen geen helder antwoord. Er staan volgens Bob ‘zeker tien mooie zinsnedes’ in, maar die kent hij niet uit zijn hoofd. Dat is wel een erg magere reden om 200 boekjes gratis weg te geven. Het gaat volgens Bob om het idee dat het vroeger niet allemaal om geld draaide, maar dat er andere principes waren. Dat markt en uitbuiting samengaan wordt door liberalen als Arjen Lubach ontkend, zegt Bob, die ondertussen in zijn nopjes is dat Left Laser RTL4 heeft gehaald. Er waren veel clicks.
Wat de ideologie van Bob nou precies is, blijft vaag. Hij heeft tegenwoordig de kans met allerlei politici te spreken. Op het niveau van feiten zijn ze het vaak eens, meldt hij, maar als het gaat om hoe die feiten met elkaar samenhangen niet. Het gaat om de theoretische bril waarmee je zaken met elkaar verbindt, stelt Bob. Over die bril gaat het verder niet. ’Iedereen is eigenlijk wel een beetje fan van Left Laser’, vervolgt de moderator. Partijen als de VVD en SGP kunnen mensen met een andere ideologie echt wel waarderen, weet Bob.
Spannend
De moderator denkt dat de link met het communisme door velen ‘spannend’ wordt gevonden. Bob vertelt dat als je jezelf communist noemt, je buiten het systeem gaat staan en dat je dan nergens bijhoort. Bob begrijpt dat mensen terughoudend zijn, je moet niet ‘te klein denken’ over deze historische strijd. Hij vindt het goed om een gesprek te hebben over de strijd uit het verleden, want die is nog niet af. Hij neemt daarom ‘niet alles’ uit het Communistisch Manifest mee. Wat dat betekent horen we niet.
Later op de avond luisteren we ruim tien minuten naar een jongen die op sociale media anti-kapitalistische verhaaltjes verspreidt. Het verhaal gaat over mensen die worden onderdrukt, het proletariaat en de bourgeoisie. Hij roept ‘leve het socialisme’ en komt met citaten van Che Guevara en Marcus Bakker. Het systeem heeft gefaald en daarom moeten de mensen zich verenigen. Er volgt een oproep voor de scholierenstaking later deze maand. Beetje gek, want die doelgroep zit helemaal niet in de zaal.
Wat moeten we ideologisch nu precies van deze avond vinden? Er zijn allerlei referenties aan het communisme, maar er wordt ook losjes afstand van gehouden, want je neemt natuurlijk ‘niet alles’ mee. Wat mist, is een expliciete erkenning welke onderdelen of aspecten van het communisme volgens Left Laser volstrekt afkeurenswaardig zijn en hoe je daar dan nu ‘als communist’ mee om moet gaan.
De zaal lijkt zich niet aan deze gigantische omissie te storen.
Uitbreiding
Het gaat heel goed met Left Laser, zo horen we. Er komt uitbreiding. Er zijn plannen in Brussel, op den duur wil Left Laser een Europese correspondent en er komt een historisch archief online te staan met documenten van de overheid, waar je onder meer kunt lezen welke plannen de overheid had voor de strijd tegen het communisme en hoe de overheid Chinese restauranthouders wantrouwde. Het enige wat er nodig is, is dat we blijven doneren, zo is de impliciete boodschap.
Opeens begrijp je waarom leden van de RSP en Bij1 in de zaal zitten. Zij slaan werkelijk geen deuk in een pakje boter en dat doet Bob in zijn eentje wel. Natuurlijk is er inmiddels een team en dat wordt vanavond uitgebreid bedankt, maar tegelijk draait alles om Bob, die de halve avond vult, populair mag doen en vrijwel al het applaus in ontvangst neemt. Zo is Left Laser een hele rare combinatie van communistische praatjes en een commercieel verdienmodel dat sprekend lijkt op dat van een gemiddelde influencer.
Toch schuurt het ook in deze zaal. Er is een korte Q&A. Tayfun Balcik van De Kanttekening heeft een vraag. Hij praat over ‘wit paternalisme’. Is dat niet een blinde vlek van Bob, die zoveel kritiek heeft op woke? Bob zegt dat Black Lives Matter niet heeft opgeleverd wat de bedoeling was en dat activisten dat ook zelf zeggen. Daar zijn gewoon onderzoeken naar. Een paar minuten later zegt een meisje dat Bob opvallend weinig zelfreflectie laat zien. Waarom valt hij Sylvana Simons eigenlijk aan?
Ideologische scholing
Er komt geen antwoord. Bob heeft Bij1 vaak een podium gegeven, zo horen we. Zijn kritiek is niet alleen maar negatief bedoeld. Hij wil niet alleen maar naar beneden trappen en vindt het makkelijk om alleen te zeggen wat er slecht is. Toch is ook dit geen antwoord. Vermoedelijk ligt het gewoon anders: het is commercieel aantrekkelijk om Simons aan te vallen. Het hele anti-woke-standpunt van Left Laser is goed voor de clicks. Of het veel met linkse strijd te maken heeft, kun je echt wel betwijfelen.
In plaats van te reflecteren op zijn kritiek op Simons, horen we Bob zeggen dat hij wil werken aan meer ideologische scholing. Dat is wel een hele rare draai voor een avond die politiek inhoudelijk heel dun is. Deze standaardverhaaltjes over communisme en linkse strijd kennen de fans natuurlijk allang. Echt diep kan het allemaal bij Left Laser sowieso nooit gaan, want dan komt het verdienmodel in gevaar en lopen politici voortaan met een hele grote boog om Bob heen. Wat gaan ze in hemelsnaam doceren?
Left Laser blijft alleen bestaan bij gebrek aan kritische vragen.
Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Beeld: Communistisch Manifest, wachtende bezoekers voor Arminius, zaal in Arminius, publiek. Foto’s: Chris Aalberts.