Mythevorming en vergankelijkheid: BKB heeft wel wat weg van de PvdA
Het is vrijdagavond en we zijn in de Centrale Markthal in Amsterdam West. Het is tijd voor een borrel van BKB, een campagnebureau dat een redelijke bekendheid heeft in de grachtengordel en misschien ook wel daarbuiten. De afgelopen weken ontving ik meerdere mailtjes om naar deze borrel te komen en eigenlijk is het me een raadsel waarom. Ik behoor helemaal niet tot het netwerk van BKB, ben nooit bij eerdere borrels geweest en ik ben hun doelgroep ook niet.
De uitnodiging is desondanks interessant. BKB is ooit opgericht door Lennart Booij en de in 2020 overleden Erik van Bruggen. Je moet inmiddels wel vijftig jaar of ouder zijn om deze namen te kennen. Dertig jaar geleden richtten de twee Niet Nix op, een vernieuwingsbeweging binnen de PvdA die drie jaar heeft bestaan en weinig heeft klaargespeeld, behalve dat deze regelmatig de media haalde. Het was de aftrap van de carrière van de initiatiefnemers, die probeerden duo-voorzitter van de PvdA te worden.
Dat mislukte en toen ontstond BKB. Dat bureau is vooral bekend omdat ze jaarlijks een academie organiseren voor ambitieuze studenten. Die leren er ongetwijfeld vanalles over campagnevoering, maar ze vormen vooral een stevig netwerk. Allerlei bekende mensen deden ooit deze academie. De lijst is zo lang dat je er een heel stuk over kunt schrijven: van Ernst-Jan Pfauth, Roel Maalderink en Thierry Baudet, tot Habtamu de Hoop, Marleen de Rooy en Merel Ek.
11 september
Hoe interessant is het om eens aan te sluiten bij een borrel van BKB en dit netwerk in het echt te kunnen observeren? Dit brengt ons deze vrijdag naar Amsterdam West, waar het evenement Dream Out Loud plaatsvindt. Even denk ik dat dit een eenmalige bijeenkomst is, maar een oud-deelnemer aan de BKB-academie meldt me dat het jaarlijks plaatsvindt. Dit keer gaat het over de aanslagen van 11 september, precies 25 jaar geleden. Er is een programma van ongeveer een uur met daarna een borrel.
Het gaat vandaag over de wereld die na de aanslagen op het WTC ontstond. De aankondiging meldt dat dit gebeurt door niet alleen terug te kijken, ‘maar juist te onderzoeken wat het voor verschillende generaties betekent. Wat gebeurde er in de Nederlandse politiek? Hoe vormde het onze blik op de ander? En hoe tekende het een generatie die toen nog in de luiers lag of nog niet eens bestond?’ Best interessante vragen, ware het niet dat BKB een hoofdstedelijk, progressief-liberaal netwerk is.
Die eenzijdigheid tekent de bijeenkomst. Er is een gesprek met de Amsterdamse Pro-wethouder Sofyan Mbarki. Hij vertelt over zijn herinneringen aan 11 september en hoe hij zich na de aanslagen vaak moest verantwoorden. Hij vertelt dat hij mensen op de televisie zag spreken ‘namens de gemeenschap’ terwijl die in werkelijkheid heel divers is. Mbarki praat over een collectief trauma, want je kunt elk moment wéér ter verantwoording worden geroepen. Het zal zijn zoon ook gaan overkomen, denkt hij.
Incestueus
Er volgt een tweede gesprek tussen een slachtoffer van de toeslagenaffaire – Zahra Sebbar – en een voormalig raadslid uit Dordrecht, Ruben Schilt. De een was niet geboren op 11 september, de ander was net zeven maanden. Raar uitnodigingsbeleid. Waarom zou je mensen die niet of maar net geboren waren op 11 september daarover aan het woord laten? Er is werkelijk geen enkele reden, want Sebbar en Schilt kunnen sowieso de vergelijking tussen voor en na de aanslagen niet maken.
In wat bijzinnen horen we waarom ze toch te gast zijn: ze deden de BKB-academie. Zo werkt een netwerk: je zet elkaar een beetje in het zonnetje. Sebbar en Schilt vertellen uitgebreid hoe ze elkaar voor het eerst hebben ontmoet en wat ze van elkaar vinden. Mbarki heeft ook een lijntje met BKB: een medewerker – die hem ook interviewt – blijkt mee te hebben gewerkt aan het boek dat de wethouder vorig jaar uitbracht. Heel veel incestueuzer gaat het niet worden.
Is dit dat vernieuwende, bijzondere campagnebureau waar iedereen altijd tegenop kijkt? De afgelopen jaren is de wereld voor progressief-liberale elites er niet beter op geworden: uiterst rechts is groter dan ooit, doet dat in allerlei landen en allerlei progressieve waarden staan onder druk. Je zou denken dat hier flink over te discussiëren valt: wat moeten progressieve krachten nu doen? Maar nee, de avond komt niet verder dan verwijten aan het adres van Dick Schoof, maar die waren natuurlijk al lang en breed bekend.
Meest vernieuwend is een zangeres waarvan je je afvraagt of je iemand er een plezier mee doet.
Een netwerk?
Bij binnenkomst tref ik een studente die bij de PvdA actief was en nu ‘commissies stapelt’ bij Pro. Ze doet de BKB-academie. Ze wil volksvertegenwoordiger worden. Goede basis, zeg ik, want vele anderen gingen haar voor. Zo gaat dat hier, leg ik een paar minuten later uit aan een jongen die ook al eens aan de academie deelnam. Hier bouw je een netwerk en dat kan je jaren later goed van pas komen. De jongen kijkt me vragend aan. Nee, hij heeft na de academie er eigenlijk niets meer mee gedaan.
Zo leren we deze avond over mythevorming en vergankelijkheid. BKB is een begrip, maar misschien toch vooral voor mensen die een dagje ouder worden. Volop voorbeelden die door dit bureau een duwtje in de rug kregen, maar je kunt ook denken dat de magie van vroeger er wel vanaf is. Veel bekende academie-gangers zijn inmiddels van jaren geleden en van de meesten van hen hoor je niks meer. De bekendste namen die ooit bij BKB getraind werden zijn niet naar de Centrale Markthal gekomen.
Misschien is BKB vooral iets van vroeger? Tegen de jongen die een paar jaar geleden aan de academie deelnam zeg ik dat er heel wat bekende namen uit zijn voortgekomen. Weer die vragende blik. Misschien heeft hij gelijk? De academie was jaren geleden een wondermiddel om een netwerk en daarna bekendheid op te bouwen, maar of dat nog steeds zo is? Het is lastig aansprekende voorbeelden te noemen die recent hebben meegedaan. Ik heb er in ieder geval niet één.
Misschien is de houdbaarheidsdatum in zicht.
Abonneer je hier op mijn nieuwsbrief en ontvang elk nieuw artikel via e-mail.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.
Beeld: Tribune bij BKB, nootjes en chips, zangeres. Foto’s: Chris Aalberts.