D66 schrapt in de communicatie, maar de eigen wethouder behoudt haar woordvoerders
Amsterdam heeft een nieuwe coalitie, of nou ja, eigenlijk een voortzetting van de oude: Pro en D66 zullen de stad de komende vier jaar besturen. Dit brengt ons maandagavond naar House of Watt voor een ingelaste ledenbijeenkomst van D66. Het betreft een ‘informatieavond’, klinkt het bij de introductie. Dit is nadrukkelijk géén ledenvergadering en er wordt dus nergens over gestemd. Leden mogen alleen vragen stellen. Daar geven de onderhandelaars – wethouder Melanie van der Horst en raadslid Rob Hofland – dan weer antwoord op.
Je zou zomaar kunnen denken dat veel leden deze bui al zagen hangen: echt druk wil het niet worden. Dit is de grootste D66-afdeling van het land, maar in de zaal zitten niet meer dan vijftig mensen. Dat is inclusief meerdere raadsleden en mensen die zich door dit coalitieakkoord wethouder of stadsdeelbestuurder mogen gaan noemen. Waarom is er eigenlijk geen stemming, vraag je je af. Als dit zo’n fantastisch akkoord is, stemt iedereen toch zonder enige twijfel in?
Het antwoord is waarschijnlijk dat D66 toch niet helemaal zeker is van alle plannen. De moderatoren van deze avond zijn een raadslid en een stadsdeelbestuurder en die beginnen al in de eerste minuut het akkoord te prijzen. Dit creëert natuurlijk geen fijne setting om kritische vragen te stellen. Een van de moderatoren noemt het ‘te gek’ dat het akkoord er is. Er volgt hard applaus, waarna politiek leider Van der Horst zegt dat ze heel erg trots is op wat er nu ligt. Iemand nog twijfels?
Echt leveren
Van der Horst zegt dat Pro en D66 elkaar ‘omhoog hebben onderhandeld’. Ze wilden allebei blij worden en elkaar iets gunnen. Die puzzel is goed gelegd, meldt ze. Haar man is er ook erg mee in zijn nopjes. Pro en D66 zijn erg naar elkaar toegegroeid en ze hebben ook een ingewikkelde financiële puzzel goed gelegd: er is geld vrijgespeeld zodat er ook geïnvesteerd kan worden. Er is met ontzettend veel betrokkenen gepraat en er zijn heftige beslissingen genomen.
Hofland praat over ‘het besef dat dit echt moet’. De mensen in de stad hebben ook al meegepraat en die vinden dat er ‘echt geleverd’ moet worden. Daar is D66 het mee eens. Er is geen behoefte aan meer beleidsnotities. Zo komen we op de rare tegenstelling dat Hofland denkt dat er nu al ‘hartstikke goed beleid’ is, maar dat er tegelijkertijd een besef is dat men ‘echt moet gaan leveren’. Hoe dat allebei waar kan zijn, wordt niet duidelijk. Niemand vraagt ernaar.
Dan is het tijd voor de vragen. Van der Horst mag het akkoord in een paar zinnen samenvatten. Ze vervalt in gemeenplaatsen: de overheid wordt weer ‘een bondgenoot’, het woningdossier komt ‘in balans’, er is ruimte voor ondernemerschap en niemand wordt nog buitengesloten. De rode draad is dat de uitvoering voortaan centraal staat. De vraag is steeds of beleid echt iets oplevert voor bewoners en ondernemers. Niemand in de zaal concludeert dat Van der Horst eigenlijk niets concreets zegt.
Minder ambtenaren
Een man zegt dat hij blij is dat er minder ambtenaren komen. De nieuwe coalitie is in dit opzicht bijzonder ambitieus: er gaan 2.500 fulltime ambtenarenbanen verdwijnen, ongeveer twintig procent van het totaal. De man wil graag weten waar de coalitie precies mee gaat stoppen om dit te realiseren. Van der Horst begint over minderen: minder strategen, minder communicatie, minder onderzoeken en minder beleidsadvies. Ook gaat de coalitie kijken hoe de jeugdzorg beter kan worden georganiseerd.
Hofland begint over een traject om te bekijken of er niet allerlei ‘dubbele beleidskaders’ zijn. Ook stopt de gemeente met het zoeken naar een locatie voor ‘het erotisch centrum’, een prestigeproject van Femke Halsema dat in de prullenbak verdwijnt. Dit gaat allemaal ambtenaren schelen. Prima natuurlijk, maar Hoflands antwoord verhult dat er eigenlijk helemaal geen plan is om die 2.500 ambtenaren te schrappen. Die waren echt niet allemaal met dat erotisch centrum bezig.
Een vrouw kan niet aan haar omgeving uitleggen dat er miljoenen op de jeugdzorg worden bezuinigd. Dat kan omdat de efficiëntie verbetert, horen we Van der Horst bloedserieus zeggen. Er moet minder ‘medicalisering van lichte gevallen’ komen zodat ‘zware gevallen’ beter worden geholpen. Niemand in de zaal herinnert eraan dat toen de jeugdzorg bij de gemeenten over de schutting werd gekieperd, de redenering hetzelfde was: het moet goedkoper want het kan efficiënter. De chaos werd alleen maar groter.
Twee woordvoerders
In het kader van het laten verdwijnen van 2.500 arbeidsplaatsen zijn er wat stadsdeelbestuurders geschrapt, maar geen wethouders. Dat blijven er negen. Van der Horst wil wel toegeven dat er eigenlijk wel eentje af had gekund. Dan komt Elise Moeskops op het podium. Ze vertelt over haar aanstaande baan als wethouder. Ze heeft al kennisgemaakt met haar directe medewerkers. Dat blijkt een hele waslijst. Meteen valt op dat er twee woordvoerders tussen zitten. Niemand komt op het idee te vragen of er niet eentje kan verdwijnen.
Bij de borrel vraag ik wat willekeurige leden of een woordvoerdertje minder misschien een optie is, maar dat weet men niet of het zou een slecht idee zijn. Iemand denkt te weten dat Moeskops woordvoerders allebei een halve fte zijn, dus er is er eigenlijk maar eentje. Toch denk ik zelf dat ik met het schrappen van een halve baan al verder ben in de reductie van de ambtenarenaantallen dan D66. Je gedachten dwalen af naar de continue Haagse voornemens voor minder ambtenaren. Ook daar lukt het nooit.
Voor iedereen die nog in dit voornemen gelooft is er nieuws. De coalitiepartijen willen maatregelen tegen bedrijven die profiteren van de bezetting van de Palestijnse gebieden. Dat moeten Pro en D66 natuurlijk zelf weten, maar ook deze ideeën vragen ambtelijke inzet en dat betreft nou heel toevallig niet de o zo belangrijke uitvoering, of Van der Horst dat nou wil toegeven of niet. Er moet echt heel wat water door de Amstel voordat de Amsterdamse ambtenaren zich zorgen moeten gaan maken over hun baan.
Beeld: Rob Hofland en Melanie van der Horst praten de D66-leden bij. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.