Hoe het afloopt met Bij1 en Tofik Dibi laat zich raden
‘Ga je weer een lullig stukje schrijven?’ Dat beet Tofik Dibi me toe toen ik hem de laatste keer tegenkwam. Het was bij een debat van kansloze lijsttrekkers voor de Tweede Kamerverkiezingen. Ze hadden zich de avond voor de stembusgang bij de deur van de NOS verzameld. Het was een soort protest dat ze geen zendtijd van de publieke omroep hadden gekregen. Zo suggereerden zij dat als je maar deelneemt aan verkiezingen, je min of meer recht hebt op zendtijd. Onzin natuurlijk.
Daar stond Dibi dan, op een soort aanhangwagen, met lijsttrekkers waarvan de meeste al vanaf de eerste seconde van de campagne kansloos waren: Wybren van Haga bijvoorbeeld. Hij had al eerder de verkiezingen verloren en er was geen enkele reden om aan te nemen dat dat twee jaar later anders zou zijn. Andere lijsttrekkers waren van Plan NL, Piratenpartij, Libertaire Partij, Vrede voor Dieren en De Linie. Iedereen vindt ze overbodig en kansloos, behalve de kandidaten zelf.
Dibi heeft een mooie partijnaam van Sylvana Simons geërfd, al is deze inmiddels wel besmet geraakt door de vele ruzies. We weten hoe Dibi’s poging om in de Tweede Kamer te komen strandde: Bij1 haalde wederom de kiesdrempel niet. Dibi gaf niet op: de gemeenteraadsverkiezingen gaven hem een nieuwe kans. Goed nieuws: de drie Bij1-raadsleden in de hoofdstad waren allemaal afgesplitst dus Dibi kon meteen lijsttrekker worden. Zo geschiedde.
Twee gezichten
Of nou ja, niet helemaal. Hoe hield Bij1 de Amsterdamse achterban warm nadat alle raadsleden de benen hadden genomen? In Amsterdam bestaan stadsdelen en daar zaten nog een handjevol Bij1-vertegenwoordigers. Twee personen vielen op: Vayhishta Miskin en Dylan Bakker. Onbelangrijk waren ze niet: Miskin was dagelijks bestuurder in Amsterdam Zuidoost, de plek waar Bij1 altijd de grootste achterban heeft gehad. Bakker was in hetzelfde stadsdeel lid van de stadsdeelcommissie.
De grote vraag was daarmee wie Bij1 in Amsterdam in maart moest leiden. Nou ja, Dibi dus, terwijl Bakker en Miskin als enigen zichtbaar waren geweest. Of Miskin interesse had in het lijsttrekkerschap is onbekend, maar Bakker in ieder geval wel. Toen stond Dibi opeens op plek één en moest Bakker het met de tweede plek doen. Zoals dat altijd gaat op uiterst links werd vervolgens de eerste vrouw op de lijst omhoog gestemd. Zo kwam Bakker niet in de gemeenteraad. Stank voor dank.
Elke adviseur had tegen Bakker gezegd: meng je niet verder in dit wespennest, want Dibi zit daar alleen maar omdat hij aandacht wil en anders werkloos thuis zit: als ambtenaar wordt hij niet meer aangenomen en de Tweede Kamer is te hoog gegrepen. Zelfs als Dibi de meest aimabele collega ter wereld is, is het niet slim hem te gaan assisteren als een soort hulpraadslid, want dan zit je jarenlang naar iemand te kijken die op ‘jouw zetel’ zit. De spanningen zijn dan vanaf de eerste dag ingebouwd.
Drie maanden
Bakker heeft het drie maanden volgehouden. In de Telegraaf lezen we dat Dibi veel dagen niet bereikbaar is en op Instagram klaagt Bakker over achterkamertjespolitiek en toxiciteit. Dibi illustreert die klacht met zijn reactie op Bakkers vertrek: hij gaat verschillen van mening niet publiekelijk uitmeten en het goede voorbeeld geven, al is de verleiding groot om dat wel te doen. Mooie trap na voor Bakker, die jarenlang de benen uit zijn lijf liep voor Bij1. Of wat ervan over was.
Wat er allemaal verder nog toxisch was is onbekend, maar er was in ieder geval onenigheid over een vervolg van de bestuursfunctie van Miskin. Bij Bij1 denken mensen dat dit een optie was: een dom en ongeïnformeerd idee. De Amsterdamse coalitie van Pro en D66 geeft deze functies aan partijleden, niet aan mensen van de concurrentie. Niet logisch om elkaar daarover de tent uit te vechten. Het tekent het gebrek aan kennis en ervaring waar Bij1 na al die jaren nog steeds mee kampt.
Als u wilt weten hoe erg het is, moet u gewoon even kijken wat er met alle raadsleden van Bij1 uit 2022 is gebeurd. Er is er welgeteld nog eentje actief. Dat is een patroon: er zijn zoveel mensen weggelopen dat men bij een interne verkiezing alleen kon kiezen uit kandidaat-partijbestuurders zonder noemenswaardige politieke ervaring. Zo begrijpen we ook dat de leden onlangs besloten het personeel van het partijkantoor niet te ontslaan, terwijl de subsidie ophoudt en Bij1 hen dus niet meer kan betalen.
Spanningen
Ondertussen nemen de interne spanningen toe. In uitgelekte notulen van Bij1 in Amsterdam kunnen we lezen dat er ‘tweestrijd’ is en dat Dibi moe is van de kampen in de partij. Collega-raadslid Saskia Meiland is dat ook. Dibi constateert ‘veel weerstand’ omdat mensen zien dat hun rol kleiner wordt. Dat zal wel weer voorbijgaan, lezen we. Nou dat klopt, want ze lopen vanzelf weg en dan zijn die problemen ook weer opgelost. Ik voorspel u dat Bakker de laatste niet zal zijn.
Dibi roept hard dat hij politiek leider van Bij1 is, maar de vraag is wat er überhaupt van deze partij resteert nu zoveel mensen de benen hebben genomen en er eigenlijk geen enkel teken is dat er iets aan de interne cultuur is veranderd. Ik voorspel u: de tweekoppige fractie in Amsterdam houdt geen stand en Dibi loopt ergens de komende vier jaar ook zelf weg. Dan begint hij een eigen partijtje zoals zijn voorgangers in Amsterdam dat ook deden. Dat clubje gaat dan vervolgens ook weer ten onder.
Het zou allemaal niet zo erg zijn als er geen duizenden mensen op hem zouden hebben gestemd.
Beeld: Bij1-sticker in Amsterdam, 2023. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.