Een maatschappelijke beweging bouwen? Dat blijkt nog niet zo eenvoudig
Hoe serieus moeten we de ambitie van Thierry Baudet nemen dat Forum een maatschappelijke beweging is die bezig is met ‘een lange mars door de instituties’? Aan de ene kant heel serieus: er zijn boeken, cursussen, lezingen, borrels en maaltijdboxen. Tegelijk kun je je twijfels hebben: FvD wilde een app ontwikkelen waar leden gelijkgestemden konden vinden, maar daar is nooit meer iets van vernomen. Toen Forum een school oprichtte, was die binnen de kortste keren weer dicht.
Hoe deze maatschappelijke beweging eruit zou moeten zien, is nooit duidelijk geworden. Moet FvD al die activiteiten zelf gaan organiseren of moeten de leden dat doen? Wordt het een maatschappelijke beweging van allemaal organisaties die eigenlijk onderdeel van FvD zijn – zoals de voormalige Renaissance School – of kunnen ook organisaties een rol in spelen die juist los van Forum staan en waar de partij niets over te zeggen heeft? En wat zou in die gevallen de rol van Forum moeten zijn?
Je kunt de opbouw van de Forum-beweging vooralsnog het beste experimenteel noemen: er worden soms initiatieven ontplooid door sympathisanten, waarbij FvD de kat uit de boom kijkt. We zien dit bij het aantrekken van jongeren. De belangrijkste manier om dit te doen is de officieel met Forum verbonden jongerenorganisatie JFvD die congressen, lezingen, borrels en gala’s met rechtsextremisten organiseert. Voordeel van deze werkwijze: de Rijksoverheid geeft er subsidie aan.
Nieuwe initiatieven
Tegelijk trekt JFvD maar een relatief kleine groep jongeren die direct actief willen zijn bij de partij. De doelgroep van Forum is natuurlijk veel groter. Zo ontstaat ruimte voor andere initiatieven die een lossere band met de partij hebben: sympathisanten kunnen activiteiten organiseren waar de partij dan weer voordeel van heeft, maar niets voor hoeft te doen omdat er geen formele band mee bestaat. Bij problemen kan FvD dan zeggen dat de partij niets met het initiatief van doen heeft.
Een belangrijk voorbeeld zagen we twee jaar geleden: de FvD Girl Army, een initiatief van een studente uit Zeeland, die een Instagram-account was begonnen om meisjes met sympathie voor Forum te verenigen. Of het echt een succes was is twijfelachtig, maar Forum werkte er even op de achtergrond aan mee en omarmde de initiatiefneemster. Ze kreeg een rolletje in de video’s van het maaltijdboxenbedrijf. Zo kwam een spontaan initiatief informeel binnen de invloedssfeer van de partij.
Forum was het al snel weer zat. Waarom dat was, weten we niet, want de partij communiceert nooit iets over organisatorische kwesties. We kunnen wel naar de redenen gokken: niemand verdiende iets aan dit Instagram-account, het leverde geen nieuw talent op en ook geen extra zichtbaarheid. De initiatiefneemster werd gedwongen de naam te veranderen en zo ging het account verder als Cherry Girl Army. Dit verhaal bewijst vooral dat FvD niet weet wat men met spontane initiatieven uit de achterban moet doen: omarmen?
Vrijmoedige Studentenpartij
Inmiddels is er een tweede voorbeeld. Twee jaar geleden ontstond de Vrijmoedige Studentenpartij (VSP) die sindsdien deelnam aan meerdere verkiezingen voor universitaire medezeggenschapsraden. De link met FvD was toen al aanwezig, maar impliciet: de partijoprichter was in 2022 Forum-kandidaat in Almere en de standpunten van de VSP leken erg op die van Thierry Baudet: geen woke, geen cancelcultuur, trots op de Nederlandse geschiedenis en ga zo maar door.
Best goed voor FvD, want nu was er een organisatie waar men geen omkijken naar had, afstand van kon houden en tegelijk toch zichtbaarheid voor de partijstandpunten kon opleveren en wellicht ook als kweekvijver kon dienen. Afstand houden bleek verstandig: de VSP viel door schandalen uit elkaar. Inmiddels is de partij tegen alle verwachtingen in herrezen en doet wederom mee aan de verkiezingen bij de Universiteit Utrecht. Opeens komen alle kandidaten uit het Forum-netwerk. Toeval?
Figuur: kandidatenlijst VSP aan de Universiteit Utrecht.
JFvD kan ook zelf meedoen aan deze verkiezingen, maar dat is gezien alle controverse rond de organisatie vermoedelijk geen winnende strategie. Het alternatief is een organisatie met een andere naam, die geen banden met de partij heeft en zo ook stemmers kan trekken die afstand tot Forum willen houden. Dit is handig in tijden dat veel studenten de ophef over de VSP hebben gemist en zich ook niet verdiepen in de politieke affiliaties van de kandidaten voor de studentenraden.
Of de VSP zetels gaat halen, is twijfelachtig: er is inmiddels een concurrent en de rechtse vijver in Utrecht is klein. Het maakt niet uit: niet geschoten is altijd mis en FvD heeft er sowieso afstand van gehouden. De enige vraag die opkomt is hoe Forum op deze vrijblijvende manier ooit tot een brede maatschappelijke beweging gaat komen. Vooralsnog schiet het niet op.
Beeld: Logo’s van JFvD, Cherry Girl Army en VSP.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.