D66 helpt dakloze arbeidsmigranten met een conferentie
De Eerste Kamer – inclusief D66 – heeft dinsdag het wetsvoorstel om illegaliteit strafbaar te stellen afgewezen. Een prachtige dag om met D66-leden over migratieproblematiek te praten, al is het maar omdat veel mensen niet goed begrijpen wat de positie van de partij eigenlijk is. Het gaat wel over heel andere type: arbeidsmigratie en de problemen die dat in de grote steden oplevert. In Two Chefs Taproom in Amsterdam vindt het D-Café plaats: het maandelijkse politiek café van de hoofdstedelijke afdeling.
Deze avond gaat over de relatie tussen arbeidsmigratie en dakloosheid. In gewone mensentaal: deze migranten komen naar Nederland voor werk en worden vaak uitgebuit. Als ze hun baan kwijtraken, zijn ze vaak ook meteen hun huis kwijt en komen ze op straat terecht. Bij D66 maakt men van deze ellende een quiz: hoeveel daklozen zijn er eigenlijk in Amsterdam? De zaal weet het ook niet precies. Volgens de officiële cijfers zijn het er 15.000, al zegt de moderator meteen dat lang niet iedereen is geregistreerd.
Een immens probleem dus, waar D66-leden zich graag over laten informeren. Sijmen Mülder is fractievoorzitter in de Noord-Holland en mag als eerste zijn licht over deze materie laten schijnen. Er is een tekort aan arbeidskrachten en dan kun je twee dingen doen: innoveren of mensen uit het buitenland halen. Dat laatste is op korte termijn het makkelijkst. Vroeger waren dit Polen, nu Roemenen en Bulgaren. Er zijn meerdere sectoren die op deze groepen migranten draaien. Dan is Mülders tijd op.
Een echte expert
Tijd voor een echte expert, aldus de moderator. Het is Michael van De Regenbooggroep. Zijn achternaam is niet goed te verstaan. Zijn organisatie draait op vrijwilligers en bekommert zich om de daklozen. Er zijn inloophuizen, outreach-teams en dagopvang. Zo wordt de ergste nood gelenigd. Er zijn enorme wachtlijsten voor hulp, van soms wel duizend mensen. Daklozen komen vaak naar Amsterdam, omdat het ‘een fijne stad is om dakloos te zijn’: veel statiegeldblikjes op straat en goedkope drugs.
Structurele oplossingen zijn een probleem, horen we, want er is enorme woningnood en wonen is sowieso te duur. Daarom blijven mensen zwerven op straat. Een vrouw snapt dat daklozen geen 1200 euro huur kunnen betalen, maar 600 euro is toch ook te veel voor deze doelgroep? Michael denkt dat een lagere huurprijs echt verschil zou maken. Er ontspint zich een discussie over de aanpak van de woningnood, bijvoorbeeld door wonen boven de winkels in de Kalverstraat mogelijk te maken.
Er zijn meer problemen, weet Michael. Er is krapte qua budget, de opvang wordt minder en de psychiatrie is uitgekleed. Een man in de zaal ziet samenwerkingsproblemen tussen de daklozenopvang en de psychiatrie. Michael zegt dat behandeling alleen zinvol is als iemand in een stabiele omgeving verkeert. Over straat zwerven is dat niet. Femke Halsema wil arbeidsmigranten die overlast geven naar huis sturen, zo horen we, maar dat is niet gemakkelijk ‘op te schalen’ en ‘uit te rollen’.
De politiek
Nu de zaal kennis heeft vergaard over deze problematiek, is het tijd voor oplossingen. Danillo Janssen is stadsdeelcommissielid in Amsterdam Nieuw-West en Esmeralde van Vliet ‘woont gewoon in het centrum’, zegt de moderator. Ook zij zit in een stadsdeelcommissie, een tandeloze adviescommissie die uitsluitend adviezen kan geven aan de Stopera. De commissies zijn de ogen en oren van de buurt, horen we Janssen zeggen, die in het dagelijks leven veel ongedocumenteerden tegenkomt.
Het fijne is dat Amsterdam een hele sociale stad is, horen we meerdere keren. Mensen zitten hier vol goede intenties, al vraag je je wel af hoe het dan mogelijk is dat een vrouw in het publiek allemaal tentenkampen aan de randen van de stad ontwaart en dat Van Vliet eens drie dagen achter elkaar een man in een rolstoel zag zitten op precies dezelfde plek. Hij bleek te zijn overleden. Gelukkig zijn er wel goede regelingen om daklozen zorg te geven, maar die zijn dan weer niet zo bekend.
Een vrouw in de zaal vraagt zich af of er ‘laaghangend fruit’ is waar je snel iets aan kunt doen. Sommige mensen in de tentenkampen lijken heel initiatiefrijk, zoals met het bouwen van een eigen keukentje in hun tent. Misschien kunnen er dixi’s worden geplaatst zodat de mensen in ieder geval een normale wc hebben? Daar wordt het leefbaarder van. Van Vliet wil dat het thema van de daklozen hoger op de politieke agenda komt. Er zou een conferentie moeten komen.
Nog meer ideeën
Dan volgt debat met de zaal. Het kersverse raadslid Sidney Cruickshank schuift aan. Hij is al zeventien jaar ambtenaar, zo leren we. Hij heeft weleens in een interdepartementale werkgroep gezeten. Hij is hier om ideeën op te doen die hij mee kan nemen naar de gemeenteraad. Er volgt een pleidooi van Michael voor meer huisvesting en Janssen voor meer aandacht voor wat hij ‘sleutelfiguren in de community’ noemt. Een vrouw in de zaal begint over gezamenlijke woonvormen en ziet daar allemaal kansen.
Een jongen in de zaal vraagt zich inmiddels hardop af waarom zo’n rijk land dit probleem eigenlijk heeft. Michael meldt dat het niet alleen maar om geld gaat. Niemand wil een opvang in zijn achtertuin. Als je deze optie noemt en het woord ‘dakloos’ in de mond neemt, regent het bezwaarschriften. Binnen een minuut horen we dat er gelukkig wel een positieve basishouding in de stad is. Niemand durft te vragen hoe dit zich verhoudt tot de enorme berg formulieren die opvanglocaties moeten verhinderen.
Voorlichting verdient meer aandacht, horen we. Iedereen heeft immers ‘een eigen verhaal’ en dakloosheid kan iedereen overkomen. Ondertussen begint iemand in de zaal kraken te bepleiten als oplossing voor de woningnood en denkt een ander dat je mensen moet uitleggen dat als je bij online supermarkt Flink bestelt, je niet verbaasd moet zijn dat je deze problematiek in stand houdt. Dank voor de mooie discussie, zegt de moderator, die voor een slotwoord teruggaat naar Cruickshank.
Het belangrijkste idee voor de gemeenteraad? Er moet maar eens een conferentie over dit onderwerp komen.
Beeld: panel bij D-Café. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.