Een nieuwe dag, een nieuwe flater. Forum werd de winnaar van de gemeenteraadsverkiezingen en nog voor de installatie van de nieuwe raadsleden zijn er al problemen. Dinsdag werd bekend dat de nummers een en twee in Den Helder hun zetel niet innemen. Daarmee zijn de problemen niet ten einde: woensdag is de fractie in Hoogeveen uit elkaar gevallen. Twee van de vijf gekozenen willen niets meer met de partij te maken hebben. Ook in Venlo liep een aspirant-raadslid weg. Wat is er aan de hand? 

In Hoogeveen zijn veel FvD’ers met voorkeursstemmen gekozen. De partij kreeg vijf zetels en de nummers vier, vijf, zes en acht haalden de voorkeursdrempel. Dit zijn dus samen met lijsttrekker Vincent Vos de nieuwe Forum-raadsleden, zo zou je denken, als FvD tenminste een normale partij zou zijn. Dat is Forum natuurlijk niet. De nummers zes en acht zijn door FvD onder druk gezet om hun zetel af te staan zodat de nummers twee en drie alsnog raadslid kunnen worden. 

Het partijbestuur dreigde de twee – Harald Knegt en Rolinka Klooster – uit de partij te zetten als ze hun zetel niet inleveren. Knegt kreeg te horen dat hij wel raadslid kan worden, maar dat hij dan een langdurige cursus zou moeten volgen in het midden van het land. Nu is er een vertrouwensbreuk: Knegt ontdekte dat zo’n training helemaal niet nodig is. Ook had Forum de namen van de eigen raadsleden aan de gemeente doorgegeven, alsof Knegt en Klooster hun zetels al hadden afgestaan. Dat hebben ze niet. 

In Venlo heeft Brigitte de Kinkelder – eveneens met voorkeursstemmen gekozen – een soortgelijk verhaal. FvD wil dat ze haar zetel afstaat. In plaats daarvan stapt ze over naar een lokale partij. Knegt en Klooster lijken in Hoogeveen een eigen fractie te beginnen. 

Een ondemocratische partij 

Even afpellen. Als je een kwart van de kiesdeler haalt, kom je met voorkeursstemmen in de gemeenteraad, mits je partij voldoende zetels heeft gekregen. Dat is bij al deze raadsleden het geval. Het maakt niets uit wat de partij hiervan vindt: dit is gewoon de kieswet en die geldt altijd, zelfs als raadsleden vooraf bij FvD een verklaring tekenen dat ze hun zetel bij voorkeursstemmen zullen afstaan. De wet gaat immers voor de interne regels van partijen of de meningen van partijbestuurders. Gelukkig maar. 

Hier zien we – net als in Den Helder – hoe beroerd de voorbereiding van de raadsleden van FvD is. Er is overduidelijk niet of nauwelijks een goede onderlinge kennismaking geweest. Er was bij deze raadsleden opvallend weinig inzicht in hoe Forum als partij werkt. Het is op zichzelf niet zo gek dat Forum ze dat niet wilde vertellen, want het is een lelijk verhaal. Toch denk je: de kandidaten hadden dit zelf met een simpele opdracht in Google of ChatGPT naar boven kunnen halen. 

Forum is een autocratische partij waar het partijbestuur alles bepaalt en de leden niets te zeggen hebben. Dat maakt dat de wil van Thierry Baudet wet is. In een partij die geformeerd is rond een leider mogen niet of nauwelijks alternatieve gezichten zijn die de grote baas naar de kroon steken. Iedereen moet zijn plaats kennen. Zie hier waarom FvD-raadsleden al jaren een anoniem bestaan leiden, niemand een voorkeurscampagne voerde en met voorkeurstemmen verkozen raadsleden ongewenst zijn.

Geen beweging 

De kandidaten is vermoedelijk aangepraat dat FvD ‘een maatschappelijke beweging’ is. Maar dat is FvD niet: bij een beweging kunnen mensen spontaan een leidende rol innemen, simpelweg omdat ze opvallen, bepaalde kwaliteiten hebben of de achterban aanspreken. Bij FvD wil de leiding echter zelf bepalen wie er wel en niet op functies terechtkomen. Populaire mensen staan op achterstand want ze zijn concurrentie. Alleen de partijtop weet wat het beste is voor de partij, anderen niet. 

Dat de met voorkeursstemmen gekozen raadsleden een achterban hebben en volgens de wet recht hebben op hun zetel, maakt in dit systeem niets uit. Het gaat van twee kanten mis. De kandidaten verdiepten zich niet in hun partij: ze wilden niet zien dat het een autocratisch geheel is en zeker geen beweging. Vanuit het perspectief van FvD deed de leiding het ook verkeerd: men keek bij de selectie niet of de kandidaten wel volgzaam en kritiekloos zijn.

We zien nu dat er in drie gemeenten geen goede kennismaking was tussen FvD-kandidaten en hun partij. In Den Helder werd onvoldoende gepraat over de woonplaatsvereiste en de tijdsbesteding van raadsleden, in Hoogeveen en Venlo was onvoldoende duidelijk hoe Forum intern werkt en wie er de lakens uitdeelt. FvD deed geen poging raadsleden een geïnformeerde start te geven, al was het maar door te zeggen dat men een hekel heeft aan voorkeursstemmen, al slaat dat volgens de kieswet dan weer nergens op. 

FvD-kandidaten deden geen serieuze poging te doorgronden bij welke partij ze zich aansloten. Daar zouden ze best eens steviger op bevraagd mogen worden.

Beeld: een tribune. Foto: Chris Aalberts. 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.