Je ziet de Forum-afsplitsingen van kilometers afstand aankomen
Forum krijgt na de winst bij de gemeenteraadsverkiezingen in heel wat plaatsen relatief grote raadsfracties. Tot dusver had de partij nergens meer dan twee zetels. Meestal was het er maar eentje. Die tijd is voorbij: in steden als Alphen aan den Rijn, Almere, Doetinchem, Eindhoven, Emmen, Kampen en Lelystad ontstaan fracties van vier raadsleden. In plaatsen als Helmond en Hoogeveen heeft Forum er straks vijf, in Velsen acht. De vraag hoe het deze fracties zal vergaan is niet moeilijk te beantwoorden.
Voor al die mensen die mogelijke ruzies, conflicten en afsplitsingen niet zien aankomen, een uitleg in vier stappen hoe het heel wat Forum-raadsleden de komende jaren zal vergaan.
Stap 1: Altijd ruzie
Laten we beginnen met de traditie: uiterst rechts maakt eigenlijk altijd ruzie, welke partij het ook is. Forum is er nooit immuun voor geweest. We herinneren ons de grote crisis eind 2020, toen veel Forum-politici de benen namen en JA21 vormden. Daarna is het nooit helemaal rustig geworden. De afgelopen vier jaar waren er afsplitsingen van Statenleden in Friesland en Zeeland, en van raadsleden in Achtkarspelen, Apeldoorn, Dijk en Waard, Dordrecht, Edam-Volendam, Emmen, Purmerend, Middelburg, Sittard-Geleen en Venlo.
Wat opvalt aan die afsplitsingen: behalve Dijk en Waard en Purmerend ging het steeds om eenmansfracties. Het waren vooral eenlingen die bij de partij vertrokken, geen raadsleden die binnen hun eigen fractie ruzie hadden gekregen. Dat lukt immers niet in je eentje. In de praktijk waren er bij FvD altijd andere redenen om je af te splitsen, die vaak iets te maken hadden met de landelijke koers of het gebrek aan een normale partijorganisatie. FvD’ers hebben er een hobby van gemaakt deze conflictpotentie te ontkennen. Kop in het zand.
Stap 2: Onbekende collega’s
Heel wat journalisten schrijven dezer dagen dat FvD een maatschappelijke beweging probeert te vormen, maar daar is – behalve de retoriek – weinig bewijs voor. Raadsleden van Forum hebben de afgelopen jaren deelgenomen aan vergaderingen of ze hebben de kantjes ervan afgelopen, maar ze hebben niet aan lokale netwerken gebouwd, afdelingen opgezet, netwerken aangeboord of maatschappelijke activiteiten georganiseerd om leden tot een hecht lokaal netwerk te smeden. Ze hebben ook hun eigen kandidatenlijst niet gemaakt: dat deed de FvD-leiding.
Het gevolg is dat de mensen die deze week zijn gekozen geen bestaande netwerken vormen: het zijn onbekenden of hooguit vage bekenden van elkaar. Er zijn weinig aanwijzingen dat ze elkaar tijdens de campagne hebben leren kennen: die bestond uit sociale media, posters en wat media-optredens. Er waren op een enkel politiek café na niet of nauwelijks lokale campagne-activiteiten waar kandidaten elkaar konden ontmoeten. Even afgezien van het feit dat ook dat tijdstip veel te laat is.
Stap 3: Onderlinge verschillen
De media-aandacht is tot dusver gegaan naar de meest radicale types bij Forum, zoals Frank Folkerts die vroeger bij de Nederlandse Volksunie zat en nu raadslid in Nieuwegein wordt. Soms was er ook aandacht voor de jongeren van JFvD, die eveneens bekend staan om hun extreme denkbeelden. Er is echter ook een andere kant: zou het kunnen dat er bij de gekozen FvD’ers ook ‘gematigde’ types zitten die niet goed weten waar ze aan beginnen? Juist dat fenomeen hebben we de afgelopen jaren regelmatig gezien.
Kijk naar de wervingsavonden met Thierry Baudet in het land, waar de partij een vriendelijk en gematigd gezicht probeerde te laten zien: Forum is tegen duur klimaatbeleid, asielzoekerscentra en te hoge belastingen. Krantenlezers kunnen het zich niet voorstellen, maar iemand die net in de politiek komt kijken kan op basis van zo’n avond prima denken dat Forum een normale rechtse partij is. Raadsleden worden dan pas na een tijdje wakker als ze merken dat ze met extreemrechtse hardliners in een fractie zitten. Dan is het te laat.
Stap 4: Geen hulp
Deze situatie lijkt op die in 2020, toen veel gematigde FvD’ers zich door het extremisme van Baudet steeds minder thuis voelden. Ze werden steeds geconfronteerd met standpunten waarvoor ze niet hadden getekend, maar waar ze door familie, vrienden en collega’s telkens op werden aangesproken. Net als toen komen politici klem te zitten: ze zijn het eigenlijk niet meer met hun partij eens, of niet altijd. Ze hadden het allemaal vooraf kunnen weten: ze hadden zich beter moeten informeren. Vroeg of laat zien ze dat zelf ook.
Als je klem zit in je eigen fractie, kun je bij Forum geen hulp inschakelen. De partijleiding trekt na de verkiezingen zijn handen van de lokale fracties af: dat deed men voorheen immers ook. Als je een gesprek wilt over problemen, bijvoorbeeld over ideologische grenzen, neemt niemand de telefoon op. De kans dat je eigen grenzen overschreden worden is vrij groot: raadsleden hebben een vrij mandaat, er zijn heel wat extremisten gerekruteerd en over de partijkoers hebben leden niks te zeggen.
Zo zijn mensen die slecht voorbereid zijn begonnen straks op zichzelf aangewezen. We weten wat zulke raadsleden op den duur gaan doen.
Beeld: FvD-poster in Rotterdam. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.