Raadselachtig waarom BBB-Europarlementariërs naar rechts opschoven
Afgelopen week wisselden de twee BBB-Europarlementariërs van Europese fractie. Waarom eigenlijk? In het Europees Parlement werken nationale partijen samen in Europese fracties die elk een eigen ideologisch profiel hebben. BBB zat in het politieke midden bij de christendemocratische EVP, de thuisbasis van onder andere het CDA. Nu zit BBB bij het radicaal rechtse ECR, de fractie van de uiterst rechtse partij van Giorgia Meloni en het ultraconservatieve PiS die in Polen de rechtsstaat afbrak.
Het ging niet meer bij de EVP, vertelt BBB’er Sander Smit in Trouw. Hij en zijn collega Jessika van Leeuwen hadden maar weinig invloed en moesten steeds meestemmen met de fractie. Toen Van Leeuwen dat niet deed werden ze voor een half jaar monddood gemaakt. Smit houdt er een wonderlijk wereldbeeld op na: hoe kan een tweetal in een fractie van ruim 180 mensen – want zoveel leden heeft de EVP – veel invloed hebben op de koers? En wat stelt zo’n fractie voor zonder fractiediscipline?
BBB slaat in Brussel rechtsaf terwijl de leden steggelen over de politieke richting van de partij. Waarom de Europarlementariërs een voorschot nemen op de uitkomst van die discussie is raadselachtig, maar er is een groter probleem. Hoe staat het na de overstap met de invloed van de BBB’ers? Is die nu groter geworden?
Onderhandelen
Velen missen inzicht in de consequenties van de overstap van de ene Europese fractie naar de andere. Het werk in Brussel en Straatsburg is uiterst gespecialiseerd en daarom zit elke Europarlementariër maar in een beperkt aantal parlementaire commissies. De keuze is niet aan de leden zelf: elke fractie heeft in iedere commissie een beperkt aantal plekken te vergeven en dus kan niet iedereen in de commissie gaan zitten waar men het liefste in zou willen zitten.
Lees: er vinden onderhandelingen plaats over posities. Het belangrijkste moment daarvoor is direct na de Europese verkiezingen als het hele parlement wordt ververst. Weten we het nog? BBB wilde toen heel graag bij het politieke midden, de christendemocraten wilden de boerenpartij opnemen en daarom kregen de BBB’ers mooie portefeuilles. Jessika van Leeuwen werd lid van de commissie landbouw en Sander Smit werd vice-voorzitter van de commissie visserij.
Als je tussentijds van de ene naar de andere fractie overstapt, kun je je posities niet meenemen want die zijn niet van jou, maar van je Europese fractie. En dus moet je opnieuw onderhandelen. De vraag is letterlijk wat je nieuwe fractie voor je in de aanbieding heeft. Concreet is bij BBB de vraag of ECR betere commissies of functies in de aanbieding had dan de EVP. Spoiler: dat had ECR niet.
Verschillen
Het fijne aan het Europees Parlement is dat iedereen de functies door de tijd heen gewoon op de website kan raadplegen. Hier vinden we informatie hoe lang iemand lid is van het parlement, voor welke partij, bij welke fractie en van welke parlementaire commissies. Bij de BBB’ers kunnen we zien dat de overstap naar ECR op 11 maart heeft plaatsgevonden: toen gingen er nieuwe functies in, terwijl die op 10 maart bij de EVP zijn beëindigd. Daar gaan we.
Jessika van Leeuwen was in haar EVP-tijd lid van de commissie landbouw, en plaatsvervangend lid van de commissies regionale ontwikkeling en internationale handel. Daar is alleen haar lidmaatschap van de landbouwcommissie van over. Ze is haar invloed kwijt op thema’s als fondsen voor achtergestelde regio’s en beleid om die regio’s te ondersteunen. We zullen haar ook niet meer horen over internationale handelsakkoorden. Allemaal thema’s waar BBB zich vaak druk over maakt.
Sander Smit was lid van de milieucommissie en zoals gezegd vicevoorzitter van de visserijcommissie. In beide commissies is hij nu plaatsvervanger. Zijn vicevoorzitterschap moest hij neerleggen. Hij mag zich nu met institutionele hervormingen en de relaties tussen de EU-instellingen gaan bezighouden. Een hele aderlating als je in het nabije verleden een van de belangrijkste personen binnen het Europees Parlement was op het gebied van visserij. Dat zal de achterban niet leuk vinden.
Invloed kwijt
Je kunt twisten of een plaatsvervangend lid van een parlementaire commissie hetzelfde is als een gewoon lid, maar feit is dat de plaatsvervanger niet op de eerste rij zit. Van Leeuwen is haar invloed in twee van de drie parlementaire commissies sowieso helemaal kwijt. Smit is zijn invloedrijke rol bij visserij kwijt en mag nu op dat terrein alleen het woord voeren als iemand anders van ECR afwezig is. Gelukkig mag hij wel praten over een voor BBB volstrekt irrelevant onderwerp.
De grote puzzel is waarom de twee BBB’ers dit doen. In de eerste plaats trotseren ze leden die met BBB meer naar het politieke midden willen, maar misschien zijn ze ervan overtuigd dat ze inhoudelijk beter bij radicaal rechts passen. Dan blijft de vraag waarom ze bereid waren zoveel invloed op de BBB-kernthema’s boeren, platteland en visserij in te leveren. Is dat nou echt omdat ze in hun vorige fractie zo weinig in de melk te brokkelen hadden? Ze zijn nu echt niet invloedrijker dan toen.
Beeld: Sander Smit in het Europees Parlement. Foto: Emile Gomez, Europese Unie/Europees Parlement, 2025.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.