BBB’ers zijn dom genoeg om twee keer dezelfde fout te maken
Komt er nog een inhoudelijke reactie van het partijbestuur? Een paar dagen geleden stuurde een groep van zestig BBB’ers een brandbrief dat ze professionalisering van de partij willen, meer interne democratie en een terugkeer van Mona Keijzer. Het partijbestuur laat inmiddels te weten te balen van de brief, want die zorgt voor onrust. Op de zorgen en bezwaren van de briefschrijvers gaat het bestuur niet in en dat is logisch: de kans dat Mona Keijzer terugkomt is minimaal. Meer dan wat vage organisatorische toezeggingen zit er sowieso niet in. Wat nu?
De briefschrijvers hebben in ieder geval een ding bereikt: alle vergaderingen bij BBB gaan inmiddels over de toekomst en de wensen van de interne oppositie. Het partijbestuur piekert nog hoe men moet antwoorden op alle eisen. De fracties in het land tasten onderling af hoe de leden in deze kwestie staan. Alleen in Overijssel is daar geen discussie over: iedereen wil Keijzer terug. Elders is men het oneens. Kandidaat-raadsleden vragen zich af waarom de interne ruzie niet tot na de gemeenteraadsverkiezingen kon wachten.
Een brandbrief is niet vrijblijvend. Er komt altijd een reactie op: een van de partijen moet door de knieën of er komt bemiddeling. Dat wordt lastig: Keijzer komt vrijwel zeker niet terug, interne democratie is er bij BBB nooit echt geweest en vraagt dus een enorme organisatorische ingreep, professionalisering vraagt een enorm commitment van alle betrokkenen, terwijl de twijfels of men bij BBB moet blijven zijn toegeslagen.
Ideologie bij BBB
Deze crisis leert ons dat BBB nóg een probleem heeft: de partij heeft altijd mensen aangetrokken die geen kritische vragen stelden. De politici in de Staten en op de lokale kandidatenlijsten kwamen af op een leider die een zeer globale visie naar voren bracht: meer aandacht voor het platteland, geen beperkingen voor boeren. Het ging samen met het idee – of gevoel – dat de politiek niet luistert, niet in gewone taal communiceert en een enorme afstand heeft tot gewone mensen, al helemaal als die zich buiten de grote steden bevinden.
Voor velen is dat een prima motivatie om zich ergens aan te sluiten, maar dat is het niet. Wat is de ideologische basis van BBB? Die is nooit omschreven. Bij de partij praat men graag over de kernwaarden die het partijbestuur ooit opstelde. Daarin staan zaken als dat mensen netjes met elkaar moeten omgaan. Prima natuurlijk, maar dat is geen ideologie die duidelijk maakt waar BBB bij grote vraagstukken staat. Laten we godsdienstvrijheid noemen: leven en laten leven of onderscheid maken tussen religies?
Niet toevallig heeft de brandbrief het over de noodzaak van ‘een consistente strategische lijn’, niet over ideologie. Mona Keijzer had dat – toen ze zich aansloot – goed door: leiderschap was bij BBB zwak ontwikkeld, met name inhoudelijk. De leden die her en der op een positie terecht waren gekomen zouden haar vast haar gang laten gaan. En zo is het ook gegaan.
Loopje nemen
Zo lijkt de geschiedenis van BBB die van Forum: een populistische partij waar mensen zich bij aansloten vanwege de leider, waarna de partij een loopje nam met de visie waar iedereen op was afgekomen. Velen wilden een populistische variant van het CDA, met standpunten die de christendemocraten lang geleden ook hadden zoals ‘handen af van de boer’. Het voelde aanvankelijk prima, maar de koers ging naar rechts, daar hadden velen niet voor gekozen en ze konden er al helemaal niets aan doen.
De belangrijkste plek waar we kunnen zien dat BBB een inhoudelijke ramp is, is de Eerste Kamer. Vier senatoren splitsten zich af, waarvan twee naar D66 en eentje naar FvD. Daaruit kun je een stevige conclusie trekken: BBB heeft niet alleen een gebrek aan ideologie, ze hebben in lijn daarmee kandidaten ook nooit ideologisch doorgelicht.
Dit soort diversiteit kun je overal binnen BBB verwachten en zo zie je ook waarom de brandbrief van vorige week door een behoorlijke groep wel, maar door een nog grotere groep niet is getekend. Voor sommigen is Mona Keijzer de verpersoonlijking van waar BBB voor zou moeten staan, maar de kans is groot dat anderen juist van haar gruwen. Die laatste positie is logischer dan de eerste: de rechtse koers van Keijzer is niet de visie waarmee de partij begon. Maar goed, zeker zijn we er niet van, want van ideologie heeft men bij BBB geen kaas gegeten.
Hoe nu verder?
We hebben dan nog maar één element nodig: BBB doet het in de peilingen ontzettend slecht en dat betekent dat kandidaat-raadsleden niet worden verkozen, dat Statenleden en senatoren meestal niet worden herkozen en dat oud-bewindspersonen sowieso elders emplooi moeten zoeken. Deze mensen zijn ideologisch divers, maar ze zitten wel in dezelfde situatie: hun affiliatie met BBB is op persoonlijk niveau niet of nauwelijks nog productief: de politiek is voor hen straks – of nu al – verleden tijd.
Zomaar een idee: Mona Keijzer blijft actief, begint een eigen partij of sluit zich ergens anders aan. Het maakt niet eens zoveel uit wat ze precies gaat doen: ze biedt uitzicht op een onverwacht vervolg van doodgelopen politieke carrières. In de brandbrief lezen we dat er bij BBB meer gebruik moet worden gemaakt van regionale expertise: codetaal voor een partij waar de regionale politici niet of nauwelijks contact hebben met de partijtop en bij tegenwind heel gemakkelijk de benen kunnen nemen.
Met een beetje pech belanden tientallen BBB’ers bij Keijzer. Zij hebben geen reden om bij hun oude partij te blijven, Keijzer heeft reden ze te verwelkomen. Ideologie speelt daarbij eigenlijk geen enkele rol, net als destijds bij BBB, electorale kansen en ‘een goed gevoel’ des te meer. Er is weinig reden aan te nemen dat BBB’ers niet gewoon twee keer in dezelfde val trappen. Hoe dat afloopt, laat zich uittekenen.
Beeld: BBB-logo.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.