In de gemeente heeft FvD soms onverwachte concurrentie
Lokale partijen doen het al jaren goed bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar het zijn vaak geen geoliede organisaties. Dat gaat veranderen, want nu is er Mijn Zetel, een initiatief van Peter van der Velden. Hij was in het verleden raadslid voor de PVV in Nissewaard en stapte later over naar BVNL van Wybren van Haga. Daar is hij ook alweer weg, maar hij is politiek actief gebleven. Met Mijn Zetel wil hij lokale partijen helpen elkaar te leren kennen en ervaringen uit te wisselen.
Dit brengt ons woensdagavond naar het Postillion Hotel in Dordrecht, waar het eerste landelijke congres van lokale partijen plaatsvindt. Het idee is vooral dat zij gaan netwerken. In het programma is opvallend veel ruimte voor ontmoeting. Moderator Iwan Dienjes, raadslid van LPF Breda, meldt dat de aanwezigen de hand moeten schudden van bezoekers die ze nog niet kennen. Op de achtergrond zingt een vrouw Purple Rain. Het blijkt het afgesplitste FvD-raadslid Ruby Pichel te zijn.
Van der Velden suggereert dat hier allerlei politieke stromingen aanwezig zijn. Toch krijg je al snel een hele andere indruk: de aanwezigen zijn behoorlijk rechts. Van der Velden geeft dat ook al snel toe: ‘jij vindt de VVD al rechts,’ lacht hij.
Rechts netwerk
Een journalist meldt dat er zo’n zestig lokale partijen zouden komen opdraven. Het is overduidelijk dat dat niet klopt: er zijn zo’n zestig mensen en sommige partijen hebben meer dan een persoon gestuurd. Ik werp een korte blik op de lijst met aanmeldingen. Er staat opvallend vaak BVNL op. Een beetje vreemd is dat wel: het doel van de avond is lokale partijen een netwerk te bezorgen, maar BVNL is als landelijke partij al een netwerk op zich. Kennelijk ervaren BVNL’ers dat zelf niet zo.
Dat dit een rechts gezelschap is, zien we ook aan de sprekers. Een van hen is Richard van der Elst, een man uit Dordrecht die aan de lopende band protesteert tegen asielzoekerscentra. Hij staat op de tweede plaats van de kandidatenlijst van Grip op Dordt, een nieuwe partij onder leiding van Ruby Pichel, de vrouw die tijdens het netwerken op de achtergrond staat te zingen. Zij splitste zich onlangs in Dordrecht af van FvD, maar deed dat zonder er inhoudelijk afstand van te nemen.
De tweede spreker is Tom van Lamoen. Hij was onlangs lijsttrekker van de Libertaire Partij voor de Tweede Kamerverkiezingen. Op posters stond hij met een kettingzaag alsof hij de overheid een kopje kleiner wilde maken. Hij is tevens raadslid voor Amersfoort voor Vrijheid. Mocht er twijfel zijn over wat dat voor partij is: Shohreh Festali, topvrouw bij Café Weltschmerz en oud-kandidaat van BVNL, staat op de tweede plek. Van Lamoen praat over referenda.
Oude bekenden
Het regent oude bekenden rechts van de VVD, van de lokale partij van Mark Jongeneel uit Sliedrecht tot BVNL Haarlemmermeer van Paul Meijer. Op de sprekerslijst staat Harm Beertema, die meer dan tien jaar Tweede Kamerlid voor de PVV was. Hij is tegenwoordig lijstduwer van BVNL in Voorne aan Zee. Daar woont hij helemaal niet, maar dat weerhoudt de lokale BVNL-lijsttrekker Wiebe Dedert er niet van te suggereren dat er een redelijke kans bestaat dat Beertema in Voorne aan Zee wethouder wordt.
Het valt niet mee om rechtse partijen te verenigen en dat blijkt ook hier in Dordrecht. De aankondiging suggereerde dat Beertema ons zou toespreken, maar het blijft bij een videoboodschap. Misschien heeft hij zelf ook door dat zijn kandidatuur in een wildvreemde gemeente belachelijk is. Ook zou de nieuwe lijsttrekker van LPF Breda, Lennard van Mil, langskomen, maar hij is er niet. Dit wordt kennelijk zo onbelangrijk gevonden dat we niet eens een verklaring voor zijn afwezigheid krijgen.
De hoofdspreker van deze avond is Rob Roos, voormalig Europarlementariër van FvD en JA21, en tegenwoordig een soort influencer op de rechterflank. Hij weet niets van lokale politiek, maar geeft er toch zijn visie op. Er wordt allerlei impopulair beleid door Den Haag en Brussel doorgedrukt: asielzoekers, klimaat, stikstof, de wolf en ga zo maar door. Roos ziet een verband met gemeentelijke fusies waardoor burgers verder van de gemeente zijn verwijderd dan ooit. De gemeente is ondertussen een uitvoerder van ‘grotere belangen’ geworden.
Asielzoekers
Daar moeten lokale partijen zich volgens Roos tegen verzetten. Zo zien we een duidelijk patroon: deze partijen zijn in de eerste plaats tegen asielzoekers en de spreidingswet. Er komt een wethouder uit Vlaardingen langs die dat overduidelijk ook het belangrijkste thema vindt. Weerzin tegen klimaatbeleid staat op de tweede plek, enthousiasme voor referenda op de derde. Deze leveren immers uitslagen op die de aanwezigen graag willen, zo denken ze. Allemaal FvD-thema’s.
Echt inspirerend wil de avond niet worden. Sprekers herhalen dat de lokale politiek dichtbij burgers staat, dat het belangrijk is naar de burger te luisteren en dat je vooral beleid van hogerhand moet proberen tegen te houden omdat burgers het niet steunen. Dat is moeilijk, zo zegt een aantal sprekers, want landelijke partijen volgen de orders van hun bazen in Den Haag op en de gemeenteraad loopt sowieso achter de landelijke politiek aan. Deze visie lijkt opvallend veel op die van Forum.
Zo leren we iets nieuws: lokale partijen zijn in opkomst, maar ze zijn buiten de eigen gemeente vaak onbekend. Dit leidt al snel tot het idee dat ze overal hetzelfde zijn, maar dat zijn ze nou juist niet. Lokale partijen op de rechterflank verschillen onderling enorm. Gematigd populistische partijen die uit zijn op bestuursmacht, zoals Leefbaar Rotterdam en Hart voor Den Haag, laten zich hier niet zien: het gezelschap is te extreem, te eenzijdig, te ideologisch en vooral totaal losgezongen van de politieke werkelijkheid.
Lokaal FvD-geluid
Rara welke partijen bereiken in de politieke praktijk het meest? Dat zijn natuurlijk de partijen die zijn thuisgebleven. Toch maakt dat de aanwezigen in Dordrecht niet irrelevant: ze zouden in allerlei gemeenten wel degelijk van belang kunnen zijn. Landelijk gezien is het indrukwekkend dat Forum in 104 gemeenten meedoet, maar niemand weet goed of er her en der rechtse concurrentie is. Partijen als Leefbaar Rotterdam en Hart voor Den Haag spelen dan een ondergeschikte rol: ze zijn voor deze kiezersgroepen simpelweg te soft.
Zo bezien doet Forum weliswaar op veel plekken mee, maar de uitslag kan nog steeds behoorlijk tegenvallen. Het zal politieke tegenstanders als muziek in de oren klinken: op rechts blijft samenwerking een probleem. We zien het aan Dordrecht zelf: Ruby Pichel is geen onderdeel meer van FvD, maar heeft nu haar eigen clubje Grip op Dordt. Die zelfstandigheid heeft voor lokale politici ontzettend veel voordelen, al is het maar dat ze zelf gaan over hun standpunten en nooit de landelijke leiding hoeven te verdedigen.
Zo versnippert de uiterste rechterflank waar je bij staat en concurreert Forum met allerlei lokale partijen. Ondertussen zoeken die elkaar weer op, zolang ze geen ruzie krijgen natuurlijk.
Beeld: Rob Roos spreekt de zaal toe. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.