Bij1 is al ruim twee jaar weg uit de Tweede Kamer en dus loopt de subsidie van het ministerie van Binnenlandse Zaken af. Voor partijen die niet zijn herkozen bestaat een afbouwregeling om de organisatie te kunnen omvormen naar de nieuwe situatie. Het partijbestuur van Bij1 heeft de subsidie van 2024 echter niet verantwoord en dus moet er een bedrag van 208.000 euro worden terugbetaald. Tijd om te leden te informeren hoe het nu verder moet. 

Dat gaat als volgt. Dinsdagavond houdt het partijbestuur een online bijeenkomst. Deze begint tien minuten later dan via e-mail is aangekondigd. Op het hoogtepunt zitten er 36 personen in Zoom. Er zijn vijf opvallende afwezigen: de gemeentelijke lijsttrekkers van Amsterdam, Rotterdam en Utrecht, waaronder Tofik Dibi, en de voormalige partijleiders Sylvana Simons en Edson Olf. Eigenlijk kan hier het verhaal over de toekomst van Bij1 al stoppen: de rek is eruit. 

Het partijbestuur heeft de afgelopen tijd ‘veel leuke dingen geleerd’ over Bij1, zo horen we. Er zijn tevens ‘best wel wat uitdagingen’. We luisteren naar de uitkomsten van een ledenonderzoek over de transparantie van het bestuur. Men scoort heel goed en van de antwoorden is een wordcloud gemaakt. Het bestuur gaat met de feedback uit het onderzoek aan de slag. Het wordt verteld alsof er helemaal niets aan de hand is en Bij1 niet in doodsnood verkeert.

Oude facturen 

Pas na deze bestuursupdate is het tijd voor de financiën. De bestuursleden hebben geen toegang tot de bankrekening, zegt een van hen, dus betalingen gaan via twee oud-bestuursleden die dat nog steeds vrijwillig regelen. Het gaat weleens mis in de communicatie. Ook duurt het vrij lang om facturen te betalen. Als leden hun oude factuur niet betaald hebben gekregen, moeten ze het bestuur er nog eens aan herinneren. De betalingen van de afgelopen maand zijn wel goed gegaan, horen we. 

De betalingen duren ook lang omdat niet altijd de juiste procedure wordt gevolgd. Bij grote uitgaven moet men meerdere offertes aanvragen, aldus de partijbestuurder. Een grote uitgave is vanaf 300 euro, maar het hangt er ook vanaf waar het over gaat. Er was ooit acht ton aan budget, maar ‘dat ging er snel doorheen’. Er is ruim twee ton aan facturen betaald en nu wil het ministerie ook nog eens twee ton terug hebben. Het blijft onduidelijk of dat geld er is. De kans dat de terugvordering teruggedraaid kan worden is klein, horen we. 

Het bestuur vindt het fijn dat de leden dit nieuws niet via de media hebben hoeven vernemen. Een probleem is dat op dit moment nog niet alles in de boekhouding is verwerkt. Er komen nog steeds rekeningen binnen. Dat de vraag opkomt of er genoeg geld is, noemt een bestuurder ‘best logisch’. Dan volgt een vlucht naar voren: over vier jaar wil Bij1 weer meedoen aan de verkiezingen voor de Tweede Kamer en die voor de gemeenteraden. Het bestuur wil investeren. 

Meer zichtbaarheid 

Maar hoe dan? De bestuurder schetst het beeld dat Bij1 moet uitbreiden naar allerlei nieuwe plekken in Nederland. Er zouden afdelingen moeten komen in Twente, Groningen, Overijssel, de Achterhoek en zelfs de Caribische delen van het Koninkrijk. Er is ook interesse om Bij1 te beginnen in Suriname. Verkiezingen zijn erg belangrijk, net als de verspreiding van het gedachtengoed. Vervolgens horen we dat er aan het einde van het jaar geen geld meer is, met uitzondering van de nog te innen contributies. 

Het Bij1-kantoor kost 19.000 euro per jaar en het partijbestuur hoopt dat een andere organisatie de ruimte kan overnemen. Misschien kent iemand een organisatie die dat zou willen? Iemand stelt voor een oproep op de socials te zetten. Ondertussen noemt een bestuurder 19.000 euro ‘geen groot bedrag’. Een lid suggereert het kantoor op te zeggen en een boete te betalen. Dat is het goedkoopst. Er zijn nog twee personeelsleden in dienst en die moeten ontslagen worden, zo horen we, al mag dat bij Bij1 niet zo heten. 

Zo leren we hoe Bij1 er een maand voor de gemeenteraadsverkiezingen voor staat. We krijgen geen totaaloverzicht van alle cijfers, maar het geld is op, of het is op als het ministerie is terugbetaald. Bij1 zat in een afbouwregeling en heeft de organisatie daar nauwelijks op aangepast: er is nog steeds vast personeel plus een kantoor, terwijl iedereen al ruim twee jaar weet dat de subsidie gaat stoppen en dit alles in de nabije toekomst niet te bekostigen zal zijn. Nu moet Bij1 alsnog een vrijwilligersorganisatie worden. 

Je kunt je aanmelden voor een van de vacatures, zegt een bestuurder. Een antwoord kan even duren, want er zijn zeker 400 andere mailtjes die nog liggen te wachten.

Beeld: zandloper voor de aanvang van de bijeenkomst. Uit een still van Zoom (bewerkt).

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.