Bij het afscheid van de Amsterdamse PvdA hoopt men er het beste van
Het is feest, want de PvdA is jarig: de partij wordt tachtig. Op een groot bord bij de ingang van Studio Wiegman in Amsterdam Noord staat deze zaterdag ‘Party van de Arbeid’. Als je goed kijkt, zie je een misverstand: dit lijkt het jubileum van de PvdA, maar het is die van de Amsterdamse afdeling. Even denk ik dat ik de enige ben die dit vooraf verkeerd heeft begrepen, maar gelukkig heeft ook de bekende politiek verslaggever Coen van de Ven van De Groene Amsterdammer dezelfde fout gemaakt: dit is het landelijke jubileum simpelweg niet. Dat is zondag in Zwolle.
Opeens vallen alle puzzelstukjes in elkaar: de PvdA is niet meer de partij die het ooit was, maar het is ook wat overdreven om te denken dat de hele partij in deze relatief kleine loods in Amsterdam Noord past. De Amsterdamse afdeling doet dat wel. Opeens begrijpen we ook waarom het programma zo oninteressant is: het is eigenlijk een hele lange borrel, met een paar inhoudelijke sessies. In de zaal kunnen we twee keer naar een panel luisteren en in een zijzaaltje vinden eveneens twee gesprekken plaats. Verder is er een band en er is bier.
Een onbekende vrouw op het podium vertelt dat de PvdA een grote politieke familie is en dat dat heel verbindend werkt. Het is wel tijd dat de familie een nieuwe jas krijgt: de fusie met GroenLinks dus. Dan komt Lian Heinhuis op het podium. Zij noemt zichzelf heel bijzonder, want ze is de laatste Amsterdamse PvdA-fractievoorzitter. Dit is een lustrum en een ‘closing party’ tegelijk, horen we. Zo hangt de onzekere toekomst van links de hele tijd boven de aanwezigen.
Legendes
Dan is het tijd voor een eerste panel met ‘Amsterdamse legendes’, horen we een jongen in een wijde broek uitleggen. Leuke quizvraag: wie zijn dit? De echte legendes zijn allemaal allang dood. Onder de levenden blijkt het niet te gaan om Lodewijk Asscher en Rob Oudkerk, maar om Job Cohen, Hedy d’Ancona, Hannah Belliot en Marjolein Moorman. Die laatste naam laat vooral zien dat het lastig is politici van nu het juiste gewicht toe te kennen in relatie tot hun historische voorgangers.
Dat vindt Moorman zelf blijkbaar ook, want ze vertelt grappend dat ze eerst ‘een talent’ was, daarna ‘een prominent’, vervolgens ‘een mastodont’ en nu zelfs ‘een legende’. Van het panel worden we verder niet veel wijzer. We horen dat de partij waar de PvdA in op zal gaan ‘vuur’ zal moeten uitstralen en dat deze moet gaan over ‘spreiding van kennis, inkomen en macht’. Dit klinkt wel erg PvdA, dus Moorman begint over ‘groene sociaaldemocratie’. Je moet wat.
Er is een tweede panel over de komende tachtig jaar linkse politiek. Verslaggever Coen van de Ven is te gast. Logisch, want hij heeft een boek geschreven over de naderende fusie. De organisatoren hebben hem naast drie anderen gezet die geen enkele notie lijken te hebben van sociaaldemocratische of groene politiek, laat staan van de twee partijen. Twee influencers en een modeontwerper komen niet veel verder dan dat er meer jongeren betrokken moeten worden.
Goed idee
Ondertussen lijkt de zaal meer in de stemming te komen om te fuseren. We horen zowel de sprekers als mensen in het publiek zeggen dat de fusie een ontzettend goed idee is. Onwillekeurig dwalen je gedachten af, want in Amsterdam heeft men er juist niet zoveel zin in. GroenLinks wilde nietmet een gezamenlijke lijst meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen en dus doen de twee partijen gescheiden mee, waarna ze de fracties fuseren. Er zijn ook twee verkiezingsprogramma’s. Huh?
In Amsterdam betekent de linkse fusie vooral dat een heel groot links blok de gemeenteraad gaat domineren, zoals de PvdA dat decennialang heeft gedaan. Ongezond, maar gelukkig is er ook een verschil: kiezers zitten niet meer aan partijen vastgeplakt dus de kans is groot dat andere linkse partijen vroeg of laat kiezers van GroenLinks-PvdA afsnoepen en de combinatie minder dominant wordt. Het rijtje partijen dat dit kan doen is nog lang ook: D66, Partij voor de Dieren, Volt, SP en Bij1.
Vreemde stretch: de PvdA stopt ermee en gaat op in iets nieuws, terwijl er in Amsterdam vrij veel weerstand is. Ondertussen doen PvdA’ers alsof dit gegeven niet bestaat en praten ze alsof de nieuwe partij wel een succes zal worden. Dit is de fuik waar velen al lang voor waarschuwen: je kunt op een gegeven moment niet meer terug en dan moet je er wel in gaan geloven, of je dat nou echt doet of niet. De PvdA wordt sowieso opgeheven, dus de nieuwe partij is de enige optie.
Een succes
In het panel volgt nog de vraag wanneer de nieuwe partij een succes is. De enige die daar een goed antwoord op kan geven is natuurlijk GroenLinks-PvdA-biograaf Van de Ven. Hij zegt: als het gaat zoals bij het CDA. Toen ARP, CHU en KVP fuseerden, dachten velen dat het niks zou worden, dat het CDA een sterfhuisconstructie was en dat de partij weg zou kwijnen. Het omgekeerde gebeurde en de christendemocraten leverden lange tijd de premier. Zo moet het met GroenLinks-PvdA ook gaan.
Een vrouw in het publiek begint hard te roepen dat dit een slechte vergelijking is want de christendemocraten zitten in het politieke midden en niet op links. Dat klopt natuurlijk als een bus: links is in Nederland naar de marge verdreven. Van de Ven gooit er nog een wijsheid in: de fusiepartij is een succes als het echt een volkspartij wordt. Of dit idee veel vrolijker stemt dan de vergelijking met het CDA, is twijfelachtig. Van de Ven meldt dat GroenLinks ook ooit een volkspartij wilde zijn. We weten hoe dat afliep.
Dan start de band en vloeit het bier. Volgens de aankondiging duurt het feest tot één uur, maar rond elven is de zaal voor ruim driekwart leeg.
Beeld: Ingang van Studio Wieman, bierviltjes, een panelgesprek en een campagneposter. Foto’s: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.