Ook zonder NVU en Voorpost is er genoeg extremisme bij FvD
In 104 plaatsen staat FvD op het stembiljet voor de gemeenteraadsverkiezingen: een verdubbeling ten opzichte van vier jaar geleden. Het is een enorme operatie om in zoveel gemeenten een kandidatenlijst te produceren. Hoe Forum dat precies doet, is niet duidelijk: lokale afdelingen bestaan niet, ledenvergaderingen en kandidaatstellingscommissies evenmin. Er is dan ook sprake van een soort black box die deze week 104 kandidatenlijsten uitspuwde. Niemand kent de totstandkoming ervan.
Een van de honderden kandidaten is Frank Folkerts, een bekende naam uit de wereld van de nazistische Nederlandse Volksunie. Hij staat op de tweede plaats van Forum in Nieuwegein en maakt daarmee ook echt kans om in de gemeenteraad te komen. Meerdere media hebben inmiddels geconstateerd dat Folkerts de enige niet is: betrokkenen bij andere extreemrechtse organisaties zijn eveneens verkiesbaar, waaronder betrokkenen bij Pegida, Voorpost en de Groot Nederlandse Studenten Vereniging (GNSV).
In Nederland bestaat een enorme verlegenheid om kandidaten of partijen extreemrechts te noemen. Het AD noemt Folkerts ‘een opvallende naam’. Als andere media stellen dat FvD-kandidaten in extreemrechtse organisaties actief zijn, roept dat eigenlijk de vraag op of kandidaten bij Forum niet per definitie actief zijn in zo’n organisatie, omdat dit label ook prima bij FvD past.
Extreemrechts
Deze week zou Folkerts commissielid worden in de Provinciale Staten van Utrecht, maar zijn benoeming werd uitgesteld. In deze rol zou hij Statenlid Frank van Breukelen gaan assisteren. Er is nu aandacht voor Folkerts ideologische voorkeuren, maar is Van Breukelen een haar beter? Wat zegt het over iemand dat hij een commissielid aanstelt die bij de NVU zat? Als je geen bezwaar hebt, stem je toe. Niets nieuws onder de zon bij Van Breukelen: hij was zelf eerder al voorzitter van een extremistische studentenvereniging.
De focus op de meest extreme kandidaten zoals Folkerts is terecht, maar ook eenzijdig. Het suggereert dat er een probleem is met de nummer twee van Nieuwegein, de nummer twee van Nijmegen (ook van GNSV) en nog een aantal anderen. Zo missen we de grote trend, namelijk dat FvD steeds extremer wordt en zich er ook niet meer voor schaamt. Wat dat betreft maakt het ook niet uit of Folkerts in het verleden ‘een jeugdzonde’ beging waar hij nu spijt van heeft (of niet). De trend blijft zoals die is.
Het verschil tussen Forum en de PVV is onmiskenbaar. Natuurlijk had de PVV ook weleens kandidaten uit de meest extreme hoek, maar grosso modo heeft Geert Wilders altijd geprobeerd de ergste types uit de eigen gelederen te houden. Bij Forum gaat het andersom: men zet ze gewoon op de kandidatenlijst en vindt het fijn dat er ophef en dus aandacht is. Zo blijft iedereen binnenboord. Je kunt dit niet los zien van de interne verschuiving die al jaren bezig is.
Weglopers
Laten we beginnen bij de constatering dat niet iedereen het bij FvD volhoudt. Van de vijftig gemeenten waar de partij in 2022 een fractie kreeg, is die in zeven plaatsen verdwenen. Niet alle afsplitsers zijn duidelijk over de redenen, maar dit waren in ieder geval soms relatief gematigde raadsleden. Zo meldde het raadslid in Venlo dat hij niet meer achter de koers kon staan, al specificeerde hij dat niet. In Emmen vertrok het raadslid omdat de partij zich herhaaldelijk ‘ongelukkig en ongenuanceerd’ uitliet.
Dat geldt nu ook bij de kandidaatstelling. In acht gemeenten krijgt de bestaande FvD-fractie een nieuwe lijsttrekker. In een aantal gevallen heeft het er alle schijn van dat de voormalige lijsttrekker niet meer goed bij de partij past omdat die te gematigd zou zijn of simpelweg ‘verdwaald’, een kwalificatie die collega-raadsleden uit Ede opvallend vaak gebruiken voor FvD’er Wesley Glasmacher, die overigens nog wel gewoon op de kandidatenlijst is blijven staan.
Sektarische bewegingen als Forum kennen deze logica vaker: er worden mensen afgestoten en nieuwe aangetrokken. Bij Forum is de richting continu naar meer extremisme: de meest gematigden zoals Henk Otten gingen als eerste, vervolgens een grote groep rond Annabel Nanninga en later nog Wybren van Haga. Inmiddels zijn er geen landelijke gezichten meer die de benen nemen, maar daarmee is dat proces nog niet ten einde: op lokaal niveau gaat het gewoon verder. Met mate, maar toch.
Jonger en extremer
In de onderstaande tabel staan alle lokale lijsttrekkers van FvD. Bijna een derde heeft al een functie bij de partij en waarschijnlijk ligt dit percentage hoger omdat het overzicht vrijwel zeker onvolledig is. Men heeft wat dat betreft zo min mogelijk risico genomen. Het meest opvallend zijn de jongste lijstaanvoerders. Jongerenorganisatie JFvD is het meest extreme deel van de partij. Lees de Volkskrant er maar op na wat daar aan extremisten rondloopt. Grote kans dat de jonge lijsttrekkers uit dit netwerk komen.
Even rekenen. Je kunt tot en met je 29ste lid zijn van JFvD. Dat maakt dat 33 van de 104 lijsttrekkers bij een organisatie kunnen rondlopen waar men – ik noem maar een dwarsstraat – zonder enige gene de in België veroordeelde Dries van Langenhove laat opdraven. Als we doorredeneren: JFvD bestaat ruim acht jaar. Dat betekent dat alle lijsttrekkers van 37 jaar en jonger mogelijk ooit lid zijn geweest. Dan staat de teller op 53, dus ongeveer de helft van de kandidaten die een lokale lijst aanvoert.
Of deze mensen echt bij JFvD rondliepen? Nee, dat weten we niet. We weten wel dat ze zich kandideren voor een partij waar ook mensen van Voorpost, NVU en dergelijke op de kandidatenlijsten staan. Nog vragen?
Beeld: kaarten van gemeenten met een FvD-fractie (december 2025) en waar FvD meedoet in maart 2026.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.