Wie controleert de werkwijze van Forum eigenlijk?
Bij Forum denken ze dat Nederlanders gek zijn en misschien hebben ze nog gelijk ook. Laten we kijken naar de e-mails die FvD naar de eigen sympathisanten stuurt. Ruim een maand geleden meldde Forum in de eigen nieuwsbrief dat de partij 60.000 leden had. Toen ging het hard. Drie dagen later waren het er 63.000 waarna er in bijna dagelijkse e-mails nieuwe records werden gemeld. Twee dagen later weer duizend leden erbij en op eerste Kerstdag was het ‘doel’ van 65.000 leden behaald.
Dat was nog niet genoeg. Tijdens de kerstdagen werden volgens FvD nog eens duizend mensen lid, waarna het ledenaantal nog verder steeg naar 69.000 duizend op oudjaarsdag. Op 4 januari konden we lezen dat Forum 70.000 leden heeft. Ergo: in twee en een halve week zegt FvD tienduizend nieuwe leden te hebben gekregen. Uiterst onwaarschijnlijk dat in een land waar sowieso weinig mensen lid worden van een partij, de ledenaantallen zo snel oplopen.
Tabel: Aantal leden van FvD (volgens de partij zelf)
Controle op leden
De FvD-aanhang is een paar dagen via sociale media voortdurend gewezen op de mogelijkheid om lid te worden en misschien heeft dat resultaat opgeleverd. Tegelijk denk je: hoe kan dat, want diezelfde aanhang is voorheen al talloze keren op het partijlidmaatschap gewezen met precies hetzelfde argument: dat FvD de grootste partij van het land moet worden dan wel blijven, omdat meer leden de partij meer subsidie opleveren en de concurrentie minder.
Partijsubsidies hangen van de ledenaantallen af, dus je vraagt je af hoe dat gecontroleerd wordt. Je zou bijna denken: het is wel een onderzoekje waard of deze tienduizend mensen zich echt bij Forum hebben aangesloten, of zij echt nieuwe leden zijn en of zij hun contributie ook daadwerkelijk hebben betaald. Probleem: in Nederland controleert alleen de accountant of de opgave van het aantal leden klopt. Zo ja, dan denkt de subsidieverstrekker dat de gegevens juist zijn.
Echt onderzoek wordt er niet naar gedaan: er wordt niet eens aan de accountant gevraagd hoe het ledenaantal is vastgesteld. Grote kans dat dit gebeurt via een ‘systeemgerichte benadering’ die geen echt uitsluitsel geeft over het aantal leden, maar alleen kijkt of administratieve procedures correct verlopen. Zo ja, dan neemt men aan dat het aantal opgegeven leden klopt. Zo kun je de gekste ledenstijging in decennia rapporteren en geaccepteerd krijgen, zolang de accountant de procedures maar correct vindt.
Wachtgeld
De werkwijze van het ministerie, die zelf geen onderzoek doet naar deze ledenaantallen en slechts het oordeel van de accountant overneemt, suggereert dat Forum te goeder trouw handelt, zoals alle partijen dat doen. Probleem: we kunnen ook niet veel anders, want er wordt geen onderzoek gedaan. Verdacht zijn de cijfers wel en dat zijn ze al veel langer: toen FvD-politici eind 2020 massaal wegliepen, bleven de leden de partij trouw. Zou het? Zelfde vraag of dit jaar duizend mensen onder de kerstboom dachten: ik word FvD-lid.
Is er wel genoeg controle? Onlangs werd Tom Russcher als Kamerlid geïnstalleerd op de plek van Thierry Baudet, die geen overtuigend verhaal heeft over de reden van zijn tijdelijke vertrek. Hij zegt lokale fracties te gaan helpen bij de gemeenteraadsverkiezingen, maar we weten dat hij zich nooit met regionale of lokale politici van Forum heeft bemoeid. Hij gebruikt een zelfbedachte verlofregeling voor Kamerleden, alsof die naar eigen goeddunken er een paar maanden tussenuit kunnen gaan. Die regeling bestaat helemaal niet.
Baudet zegt dat hij geen wachtgeld aanneemt, terwijl hij daar formeel wel recht op heeft. Het is niet de eerste keer dat Forum dat claimt: de partij wisselde al eerder Kamerleden en zo ontstonden in theorie allemaal extra aanspraken op wachtgeld. Als Russcher daadwerkelijk kort in de Kamer blijft, heeft ook hij recht op wachtgeld. Hij zegt er geen gebruik van te maken. De terugkerende claim dat wachtgeld niet wordt geïnd, is voor buitenstaanders niet te controleren.
Fractiegelden
Ook bij de wachtgeldregeling is de verwachting dat politici te goeder trouw handelen en we moeten de FvD’ers maar geloven, een nogal schril contrast met hoe er in Nederland wordt omgegaan met iedereen die een uitkering ontvangt. Voor subsidie geldt hetzelfde: controles alom, maar bij politieke partijen wordt een van de belangrijkste criteria om de subsidie op te baseren – het ledenaantal – alleen gecontroleerd door een accountant. We weten niet eens wat voor onderzoek daaronder ligt.
Er is nog een derde voorbeeld. FvD doet in minstens honderd plaatsen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen. Dat is een verdubbeling van het aantal gemeenten waar de partij nu al in de raad zat. Lokale fracties krijgen budget voor ondersteuning, scholing en dat soort zaken. Dat is op zich vrij te besteden, maar Forum stelt het verplicht dat elk raadslid vier trainingen van een dagdeel bij het Renaissance Instituut volgt. Die kosten 500 euro per stuk. Dat zijn commerciële tarieven die je bij geen enkele andere partij ziet.
Als Forum in maart in alle deelnemende gemeenten twee zetels haalt is dat weer vier ton extra.
Hoe lang zou het duren voordat de Nederlandse politiek begrijpt dat al dit soort regelingen – ledenaantallen, wachtgeld, fractiegelden – zijn ontworpen in een tijd waarin men er simpelweg vanuit ging dat partijen te goeder trouw handelen? Kunnen we daar tegenwoordig zonder meer vanuit gaan? Wat Forum doet is niet illegaal en binnen de regels, maar het is tegelijk een manier waarop de partij zichzelf verder kan blijven spekken. Zou het niet goed zijn als dat eens kritischer wordt bekeken?
Beeld: FvD-plaatje met ledenaantallen (bewerkt). Bron: mailing van Forum, 28 december 2025.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.