LinksBoven gaat het publieke debat kapen en Dilan Yesilgöz vindt dat heerlijk
Wat is dit nou eigenlijk precies? Zaterdagmiddag komt LinksBoven samen in buurtcentrum Podium Oost in Utrecht. Het is community-dag: een plek waar leden elkaar ontmoeten en in gesprek gaan. De middag gaat over hoe links de massa weer kan aanspreken, de wortels van het socialisme en het opbouwen van linkse mediamacht. Interessant allemaal, maar wat is LinksBoven? De organisatie heeft iets te maken met GroenLinks-PvdA, want alle leden zijn daar eveneens lid van.
Daar houdt de duidelijkheid op. Misschien moeten we dit de uiterst linkse vleugel van GroenLinks-PvdA noemen. Hier lopen mensen die ervan overtuigd zijn dat de nieuwe fusiepartij links moet afslaan en een stevige groene en socialistische koers moet varen. Dat is dus een andere richting dan die van de PvdA, waar men vaak openstond voor het compromis, hetgeen er soms toe leidde dat het beleid niet zo links was. LinksBoven is zo bezien meer GroenLinks dan PvdA.
Tegelijk is het woord vleugel of flank misleidend. Dit zijn niet zomaar leden die een visie delen, ze organiseren zich ook en komen met eigen kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen die de uiterst linkse koers onderschrijven. Zo krijgt LinksBoven eerder het karakter van een factie, een bekend fenomeen in uiterst linkse kringen: een soort partij binnen een partij. Vooral de SP heeft ervaring met dit soort interne clubs en daar heeft men er jaren terug korte metten mee gemaakt.
Grote factie?
Of LinksBoven veel voorstelt, is niet helemaal duidelijk. De aanvoerders zijn Paul Smits en Sabine Scharwachter. Ze hebben trouwplannen. Smitsis Statenlid voor GroenLinks in Gelderland en kandidaat voor de gemeenteraad van Arnhem. Hij staat waarschijnlijk te laag om direct te worden verkozen. Scharwachter is een bekende GroenLinks-naam uit Amsterdam, waar ze op een zeer onverkiesbare plaats voor de gemeenteraad staat en sinds enige tijd in een stadsdeelcommissie zit.
Een aanwezige zegt dat er vijftig mensen naar Podium Oost zijn gekomen, maar het lijken er eerder veertig. De groep leden is een stuk groter, zegt Scharwachter, want de datum kwam niet iedereen goed uit. De kandidaten voor de gemeenteraden zijn soms al campagne aan het voeren. Als kandidaten zich openlijk aan LinksBoven hebben verbonden staan ze binnenkort op een kaartje op de website. Ik krijg een conceptversie te zien.
Het bijschrift bij dit kaartje suggereert dat er 53 kandidaten zijn. Ze staan in de meeste gevallen op lage plaatsen. Er zijn een paar uitzonderingen: zo zijn de lijsttrekkers in Ede, Nijmegen, Rijswijk en Veenendaal aangesloten en is de Amsterdamse GroenLinks-lijsttrekker Zita Pels ‘bijna LinksBoven’, klinkt het. Ze heeft het kaartje niet gehaald. Hoewel facties binnen partijen een bron van verdeeldheid vormen, lijkt dat voor LinksBoven om een tamelijk platte reden niet te gelden: de groep is simpelweg te klein.
Socialisme van nu
Het eerste deel van de middag spreekt voormalig GroenLinks-strateeg Sybren Kooistra over hoe links de massa meer kan aanspreken. Ik ben te laat en mis daarom zijn verhaal, maar Kooistra praat onder meer over de New Yorkse burgemeester Zohran Mamdani, die met een positief links verhaal de harten van de inwoners wist te winnen. Kennelijk zijn er in Nederland geen goede voorbeelden meer dat linkse politici grote groepen burgers aanspreken. Daarvoor moet je naar het buitenland.
Er volgt een programmaonderdeel over ‘socialisme anno nu’. Scharwachter en een andere spreker praten over Karl Marx, Rosa Luxemburg,Vladimir Lenin en Leon Trotski. Later volgen minder bekende namen zoals Clara Zetkin, Frantz Fanon en Jason Hickel die een belangrijke bijdrage hebben geleverd aan het linkse denken over respectievelijk vrouwenrechten, kolonialisme en degrowth. Een man in de zaal had graag tevens Antonio Gramsci op de slides gezien.
Aan tafels praten de aanwezigen over wat hen aan deze namen aanspreekt. Er volgt een korte nabespreking. Er komt weinig uit. We horen dat iemand vindt dat socialisme weer sexy moet worden. Een ander denkt dat je met theoretisch gepraat geen verkiezingen wint. Een van de organisatoren vertelt ondertussen dat LinksBoven eigenlijk nooit met zo’n ideologisch programmaonderdeel komt. Misschien is dat ook maar beter: types als Lenin en Trotski zouden zomaar hele volksstammen kunnen wegjagen.
Meer dan ongemakkelijk dat de duistere kant van deze namen niet of nauwelijks wordt besproken, alsof hun talloze slachtoffers een soort detail in de geschiedenis zijn.
Linkse mediamacht
Ondertussen drinken we gratis koffie en thee, betaald uit donaties van bezoekers. Ook verzamel ik allerlei uiterst linkse stickers die je gratis mee kunt nemen. Dan komen we bij het laatste programmaonderdeel: een discussie hoe er meer linkse mediamacht kan komen. Er is een panel met Jouke Huijzer van de socialistische publicatie Jacobin, Nugah Shrestha die een succesvol politiek account op Instagram heeft en blogger en podcastmaker Marthe van Bronkhorst.
We horen dat journalisten lui zijn en daarom klakkeloos extreemrechtse frames overnemen. Journalisten zouden duiding moeten geven of statements kloppen. Ze moeten beslist niet alles verspreiden wat ze her en der krijgen aangereikt. Het gaat er in de journalistiek echter behoorlijk onprofessioneel aan toe, vertelt Van Bronkhorst bloedserieus. Ze denkt dat je mede daarom rustig kunt liegen in de media om vervolgens te beweren dat je je beloftes hebt gebroken omdat je werd tegengewerkt.
Het debunken van frames heeft sowieso geen zin, doceert Van Bronkhorst. Mensen horen dan nog steeds datgene wat je probeert te weerleggen, bijvoorbeeld leugens over migranten. Ze heeft een alternatief: ze wil het publieke debat kapen door eigen frames eindeloos te herhalen. Even wordt het frame genoemd dat Israël genocide pleegt op de Palestijnen. Of men dat een succesvol voorbeeld vindt, is me niet duidelijk.
Linkse opmars
Nu kennen we dit larmoyante verhaal van Van Bronkhorst al uit de podcast Linkse Revolte van GroenLinks-PvdA, waar ze deze boodschap maanden geleden ook al eens verkondigde. Je vraagt je onwillekeurig af waarom dit zegenrijke idee de afgelopen maanden nog niet in de praktijk is gebracht (of dat het niemand is opgevallen). Het wordt nog gekker. Panellid Shrestha heeft een subtiel links Instagram-account met 180.000 volgers, maar hij loopt niet over van ideeën hoe links terug kan komen.
De moderator van het laatste panel noemt zichzelf communicatiestrateeg, maar ook van haar horen we geen concrete ideeën. Het maakt allemaal een tamelijk hopeloze indruk, als je tenminste wilt dat links in Nederland weer wat gaat voorstellen. Misschien is het niet zo ingewikkeld: als we gaan beginnen over Lenin en Trotski, is het niet zo gek dat uiterst links de massa niet weet te bespelen. Wat dat betreft kan LinksBoven het thema electorale aantrekkingskracht misschien beter aan partijstrategen overlaten.
Hoe nuttig is LinksBoven voor GroenLinks-PvdA? De groep is te klein om er echt last van te hebben, terwijl de partij wel kan zeggen dat een brede waaier aan linkse stemmen welkom is. Dat heeft dan weer een gevolg waar Jesse Klaver vast last van heeft, maar waar hij zelf ook aan meewerkt: lelijke plaatjes in de media. We hebben deze zaterdagmiddag immers toch echt gepraat over de vraag of types als Lenin en Trotski ons vandaag de dag kunnen inspireren.
Dilan Yesilgöz zal er met instemming naar kijken.
Beeld: Sabine Scharwachter spreekt over Karl Marx. Foto: Chris Aalberts. Concept-kaartje van LinksBoven met kandidaten voor de gemeenteraadsverkiezingen. Still van de website (nog niet publiek beschikbaar). Uiterst linkse stickers. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.