Forum voor Democratie doet in minstens honderd plaatsen mee aan de gemeenteraadsverkiezingen van maart, zo maakte de partij deze week bekend. Als Forum op al die plekken een zetel haalt, en daar ziet het met de huidige peilingen wel naar uit, is dat een verdubbeling van het aantal fracties. Zou dat goed gaan? Uiterst rechts heeft het imago dat men aan interne ruzie ten onder gaat, maar dat is bij Forum in de praktijk niet (meer) zo. In 2022 deed de partij in zo’n vijftig gemeenten mee en dat heeft opvallend weinig ruzies en afsplitsingen opgeleverd.

Betekent dit dat er na de verkiezingen een bloeiende beweging ontstaat? Die vraag is niet zo gemakkelijk te beantwoorden, vooral omdat de huidige raadsleden maar spaarzaam vertellen over hun achtergronden, motieven en ervaringen. Vaak weten we helemaal niet hoe zij zich tot de landelijke FvD-organisatie verhouden: slechts zelden komt daar iets over naar buiten. Onlangs was daar een uitzondering op, toen in Dordrecht FvD-raadslid Ruby Pichel wegliep. Meest interessant aan deze stap: haar standpunten zijn niet veranderd. 

Pichels afsplitsing heeft nogal een consequentie: ze moest om formele redenen afscheid nemen haar commissieleden, die haar met het raadswerk hielpen. Sinds haar afsplitsing doet ze het alleen. De relatie met de FvD-top zat haar kennelijk nogal hoog. Pichel liet aan RTV Dordrecht weten dat je de balans moet opmaken ‘als bepaalde samenwerkingen meer energie nemen dan geven’. In het AD lezen we dat ze meer tegenwerking dan meewerking kreeg. Er zijn ‘een paar dingen gebeurd’ waar ze zich niet lekker bij voelt. 

Geen contact

Waar dit precies over ging, behalve over onenigheid over een asielzoekerscentrum, is onduidelijk. Pichel gaf meerdere keren aan dat ze met de partijtop wilde praten, maar tot een gesprek kwam het niet. Eerst hoorde ze niks, toen zou ze na de verkiezingscampagne een gesprek krijgen en toen hoorde ze helemaal niets meer. Ze heeft er zelf maar een punt achter gezet. Dat was dan weer niet zo gek, want op de achtergrond was ze al een tijdje bezig met de oprichting van haar eigen lokale partij. 

Hoeveel binding heeft de FvD-partijtop eigenlijk met de kandidaten die her en der op het stembiljet staan? Niemand weet precies hoe Forum de kandidaten selecteert, want lokale afdelingen bestaan niet. FvD doet alsof het een bottom-up beweging is, maar het omgekeerde is het geval. Bij een beweging van onderop zijn er eerst vrijwilligersnetwerken en daar komen raadsleden uit voort. FvD doet het andersom: eerst komen er raadsleden en die moeten vervolgens een lokale structuur opzetten. Als ze daar zin in hebben, natuurlijk. 

Hoeveel energie de partijtop in de kandidatenlijsten steekt is onduidelijk, maar met honderd gemeenten is de tijd per definitie beperkt. Zomaar een aanwijzing hoe dit gaat: FvD overweegt in maart in nog meer gemeenten mee te doen. Dat betekent dat men de deelname in sommige gemeenten in minder dan een maand in elkaar flanst. De kandidaatstelling is begin februari en dat is dus de deadline voor alle voorbereidingen. Hoeveel tijd steek je dan in de sollicitatiegesprekken en het doorlichten van je kandidaten? 

Nieuwe gemeenten 

Dit is in nieuwe FvD-gemeenten extra pregnant. Er zijn globaal twee mogelijkheden. Ten eerste kunnen kandidaten nieuw zijn in de politiek en het risico lopen met FvD simpelweg de verkeerde partij te kiezen, bijvoorbeeld omdat ze eenmaal in de raad ontdekken dat veel Forum-standpunten lokaal niet zo relevant zijn of omdat ze niet bestand zijn tegen kritiek op hun keuze voor Baudet. Ten tweede kunnen kandidaten al bij andere partijen zijn afgewezen omdat ze daar wel serieus zijn doorgelicht. 

Zou het kunnen dat het de FvD-top allemaal maar weinig interesseert? Dat klinkt onlogisch, maar dat is het niet. Nieuwe raadsleden betekent meer inkomsten, al is het maar omdat ze hun eigen training bij FvD’s Renaissance Instituut betalen en omdat ze weer meer nieuwe leden kunnen binnenhalen. Het kan zijn dat FvD later van een paar nieuwe raadsleden afscheid moet nemen, maar je kunt je afvragen of dat Forum iets boeit: weet iemand buiten Achtkarspelen dat het FvD-raadslid aldaar een tijdje terug is afgesplitst? En kent iemand Ruby Pichel? 

Bij een mooie uitslag in maart staan alle journalisten weer op de stoep bij Forum, een nieuwe stap in de normalisering van uiterst rechts gedachtengoed. De verkozen kandidaten zullen erg blij zijn met hun functie. Ze zullen zich de komende tijd loyaal opstellen in de hoop onderdeel te zijn van een groeiende en bloeiende beweging. In Dordrecht zien we dat je wel kunt dromen van je lijntje met de partijtop, maar dat er in de praktijk eerder sprake is van een politieke leiding die zich kenmerkt door desinteresse. 

FvD-kandidaten moeten er rekening mee houden dat zij nuttiger zijn voor Forum, dan andersom.

Beeld: Lijst gemeenten waar FvD meedoet (selectie, geknipt uit afbeelding van Forum).

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.