In maart zijn er weer gemeenteraadsverkiezingen en Volt doet mee in meer gemeenten dan ooit. Naar verluid zijn het er ruim dertig, tegen tien in 2022. In de nieuwsbrief van de partij lezen we dat men het aantal raadsleden minstens wil verdubbelen. Een ambitieus doel, maar meteen denk je: goed om dan even terug te kijken hoe het tot dusver met de eerste raadsleden van Volt is gegaan. Er werden er in 2022 twintig verkozen. Eens zien. 

Praat met een willekeurige lokale politicus en je hoort altijd dat de eerste periode van vier jaar vooral een leerproces is en dat je pas in de tweede echt effectief bent. Dat betekent dat de resultaten van Volt op lokaal niveau pas na de aankomende gemeenteraadsverkiezingen te zien zullen zijn. Zo komen we op de vraag hoeveel van de huidige Volt-raadsleden er dan nog over zijn. Dat hangt natuurlijk van de verkiezingsuitslag af, maar ook van de bereidheid van Volt-politici om na maart actief te blijven. 

Een overzicht 

In alle gemeenten waar Volt in 2022 meedeed aan de gemeenteraadsverkiezingen werden zetels gewonnen: eentje in Zwolle en Den Bosch, drie in Utrecht en Eindhoven en elders twee. In de onderstaande tabel staan alle politici die sindsdien een zetel hebben ingenomen namens Volt. In twee gevallen stopte een raadslid tussentijds – in Delft en Rotterdam – en werd een opvolger benoemd. Laten we bekijken of deze mensen na maart wellicht aan hun ‘effectieve’ tweede periode gaan beginnen.

Raadsleden van Volt 2022-2026. * = tussentijds begonnen.

De informatie in de tabel is gebaseerd op sociale mediaberichten van de afdelingen van Volt. Alle personen in rood zijn niet herkiesbaar: ze staan niet meer op een kandidatenlijst, staan er als lijstduwer op of staan buiten de top vijf. Dat laatste is een erg ruime definitie van verkiesbaarheid, want eigenlijk is iemand als Linda Wissink – Enschede, no.4 – onverkiesbaar, want de kans dat Volt daar zoveel zetels haalt is nul. De peilingen van Volt zijn immers slechter dan in 2022. Zetelbehoud zou al een mooi resultaat zijn. 

Daar gaan we: in Den Bosch stapt het enige raadslid op, in Delft wordt de hele fractie vernieuwd, in Enschede is de totale vernieuwing vrijwel zeker en in Rotterdam is de situatie bijna hetzelfde, want Luuc Dekkers zit pas een jaar als vervanger van Imane Elfilali in de gemeenteraad. Vier van de tien bestaande fracties hebben straks geen ervaring meer, terwijl het nu tijd was te gaan oogsten. Elders lopen soms halve fracties weg, zoals in Amsterdam, Utrecht en Maastricht. 

Realisme 

Deze analyse is misschien wat eenzijdig: ook bij andere partijen houden raadsleden er na één periode mee op. Je zou kunnen zeggen dat Volt een breed probleem illustreert. Er is bovendien weinig aan te doen: je kunt raadsleden niet verwijten dat ze het na één periode wel welletjes vinden. Raadswerk kost veel tijd, zeker in de grootste steden en dat zijn precies de plekken waar Volt nu actief is. Zo weten we dat het raadswerk in Amsterdam en Rotterdam nauwelijks met een gewone baan te combineren valt. 

Dat gezegd hebbende: toch wringt het. Volt heeft alleen kleine fracties. Het is een bewuste keuze om mee te doen aan raadsverkiezingen, terwijl je weet dat je hooguit een of twee raadsleden krijgt. Dan is ervaring belangrijker dan voor partijen met grote fracties. Daar is immers de kans simpelweg groter dat er na de verkiezingen ervaring aanwezig blijft. Bij kleine fracties is alles sterk afhankelijk van personen. Een raadslid wil stoppen? Dan is vaak alle ervaring weg. 

Volt kwam in 2022 in alle steden in de oppositie terecht, behalve in Arnhem en (kortstondig) in Maastricht. Je moet dan heel veel moeite doen andere fracties van je plannen en initiatieven te overtuigen, want daar zijn geen coalitieafspraken over. Iets bereiken kan alleen als je alle regels en procedures kent, je de inhoudelijke dossiers op orde hebt en over een goed netwerk beschikt. Daarvoor is dan weer ervaring nodig en dat is precies waar kleine partijen mee worstelen, juist omdat raadswerk zwaar is. 

Nee, Volt is niet uniek, maar is zo’n partij nou een bijdrage aan goed bestuur? Die vraag zou best eens gesteld mogen worden.

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.