Al vier jaar pompen Volt-bestuurders dezelfde illusies rond
Hoe vaak zou Laurens Dassen het al hebben verteld? Volt Nederland heeft misschien veel standpunten die overeenkomen met D66, maar er is toch een heel groot en belangrijk verschil. Volt is een Europese partij en D66 niet. Volt Nederland is een afdeling van Volt Europa, de enige partij die in heel Europa actief is voor meer Europese samenwerking en een betere Europese democratie. D66 niet. Tijd om deze claim eens te onderzoeken: hoe staat het eigenlijk met die ‘Europese partij’? Wat stelt die in de praktijk voor?
Volt Europa is moeilijk in kaart te brengen omdat Volt zelf geen strak overzicht bijhoudt wie er namens de partij zijn verkozen. De overzichten die online staan zijn verouderd, maar ze doen aan de hoofdconclusie niets af: de meeste Volt-politici zijn verkozen in Duitsland – ongeveer 200 – en daarbinnen vooral in Noordrijn-Westfalen: zo’n tachtig. Nederland volgt op enige afstand en elders mag de partij vrijwel nergens een naam hebben. Ergo: er zijn veel mogelijkheden voor groei.
Dit weekend congresseerde Volt Europa in Frankfurt. De groei van de beweging kwam ter sprake, maar wel op een vreemd tijdstip: zondagochtend om half negen, als de meeste Volt-leden nog in bed de roes van de avond ervoor liggen uit te slapen. We zitten met vijftig mensen in de zaal als de presentatie over de ambities van Volt begint. Een uur later is de groep vier keer zo groot. De ruime meerderheid van de 1700 deelnemers is er nog steeds niet, alsof het er niet toe doet wat de toekomstplannen zijn.
Flashbacks
Opeens krijg je een flashback naar Lissabon. Daar was in oktober 2021 ook een congres van Volt Europa. Op een ochtend zaten we naar een hele berg slides te kijken die een beeld moesten geven van de toekomstige groei van de Europese partij. Er kwamen allemaal stroomtabellen, diagrammen en stappenplannen aan bod. De boodschap was helder: bij Volt pakken ze de groei van de partij uiterst professioneel aan. Vraag: waarom zitten we dan vier jaar later in Frankfurt weer naar een soortgelijke presentatie te kijken?
Dit keer heet de presentatie ‘Shine 29, our plan for success’. Het is, zo horen we de sprekers zeggen, een strategie om veel kiezers te winnen en veel impact te hebben. Shine 29 is een belofte aan Europa en deze strategie moet daarbij worden gezien als een soort kompas. We zien een schema waarbij in zeven stappen ‘EU-topia’ wordt bereikt. Het interessante is dat de eerste stap van dit schema al niet wordt gehaald: Volt wordt een EU-partij. Dit houdt in dat Volt als Europese partij door de EU wordt erkend en daarmee subsidiabel wordt.
Weer een flashback. Op een van de eerdere conferenties hoorden we dat de EU nogal wat eisen stelt aan deze erkenning. De belangrijkste is dat de partij in een kwart van de EU-landen landelijke of Europese volksvertegenwoordigers moet hebben. Die horde werd destijds niet gehaald en dat is nog steeds zo. Alleen in Nederland, Duitsland en Cyprus zijn landelijke of Europese volksvertegenwoordigers gekozen en daar moeten dus nog minstens vier landen bij. EU-topia is nog ver weg.
Praktische zaken
Er moeten nog veel praktische zaken worden geregeld, zo horen we. Er moet een betere coördinatie komen tussen de afdelingen en Volt Europa, er moeten meer financiële middelen komen, er is een nieuwe IT-infrastructuur nodig, er moet talentontwikkeling komen en Europese leiders moeten opstaan. De organisatie moet worden uitgebreid en het beleidsproces verbeterd. Een vrouw op het podium komt vertellen dat dit geen abstract verhaal is, maar juist heel concreet. Een ‘dedicated team’ is ermee bezig.
Een nieuwe flashback. Al deze stappen, doelen en verbeteringen kwamen de afgelopen jaren ook al in allerlei andere presentaties van Volt terug. Nog meer oud nieuws: Volt gaat investeren in een paar zogeheten focuslanden, want men kan de partij niet in alle EU-landen tegelijk opbouwen. Er zitten opeens vier mensen op het podium: uit Italië, Frankrijk, Cyprus en Portugal. Dit zijn de focuslanden. Ze mogen vertellen hoe het hun afdeling is vergaan sinds ze van Volt Europa extra aandacht en geld kregen.
De dame uit Italië begint te praten over Gaza, woningnood, asielcentra en Europese burgerinitiatieven. Ze wil dit congres van Volt Europa graag een keer in Italië organiseren. Applaus. Niemand lijkt door te hebben dat we niets te weten komen over de resultaten van de extra bestuursaandacht voor Italië. Alleen de mevrouw uit Portugal heeft resultaten in de aanbieding: er was in haar land maar één Volt-raadslid, nu zijn het er vier. Dat dit een minimaal aantal is in een immens land, lijkt niemand te storen. Applaus.
Expansion team
Er is een ‘European expansion team’ en we horen dat de leden ervan op reis zijn geweest naar Noorwegen om daar de nieuwste Volt-afdeling te helpen. Later krijgen we het nieuws dat Volt Albanië met een andere Albanese partij gaat fuseren. De buitenstaander denkt: omdat het niet lukt in meer EU-landen een bloeiende Volt-afdeling op te bouwen dan in Nederland en Duitsland, kiest men de vlucht naar voren. De komst van nieuwe afdelingen kan leden de indruk geven dat er groei is, terwijl die juist binnen de EU – nodig voor de Europese erkenning en subsidie – ontbreekt.
Zouden de mensen bij Volt Europa überhaupt iets snappen van partijen? Deze bestaan uit vrijwilligers. Zij moeten zelf de kracht, tijd en passie vinden om actief te worden en te blijven en dat is een proces dat zich slecht laat managen. Consultants kunnen wel denken dat ze het groeiproces in goede banen kunnen leiden, maar dat kunnen ze simpelweg niet. De vraag is gewoon: waar haal je in landen waar Volt non-existent of bijna non-existent is opeens vrijwilligers vandaan die de bulk van het werk gaan doen en even de verkiezingen gaan winnen?
Daar heeft Volt Europa geen antwoord op en dat kun je de bestuurders nauwelijks verwijten. Wat je ze wel kunt verwijten is dat ze deze illusies al jarenlang rondpompen en dat ze ondanks de uitblijvende resultaten nooit tot de conclusie zijn gekomen dat Volt Europa met deze werkwijze nooit een ‘Europese partij’ wordt. Eigenlijk zijn alle stappen naar EU-topia even ver weg als vier jaar terug. Er is hooguit bereikt dat Volt Europa inmiddels een bloeiende gezelligheidsvereniging is. Maar ook dat is een veeg teken dat de ambities wederom de prullenbak in gaan.
Beeld: slides op het congres van Volt Europa. Foto’s: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.