Vrijwel elk zichzelf respecterend medium is met een serie lijsttrekkersinterviews bezig. Soms vraag je je af waarom. Zo is er een serie interviews bij de Amsterdamse zender AT5. We wisten al dat de hoofdstedelijke gemeenteraad denkt over alle wereldproblemen te gaan, maar nu denkt ook de lokale omroep dat er bij landelijke verkiezingen Amsterdamse interviews nodig zijn. Bij CDA, GroenLinks-PvdA, JA21 en PVV sloeg men de uitnodiging af. Bij1 heeft die luxe niet.

Lijsttrekker Tofik Dibi mag niet zo vaak ergens aanschuiven. Dat is niet zo gek: de kans is klein dat Bij1 terugkeert in de Tweede Kamer. In 2021 haalde Sylvana Simons maar op het nippertje een zetel en dat deed ze met steun van veel Surinaamse Nederlanders. Zouden die nu op een queer moslim stemmen? We weten het antwoord. Hoe populair is Dibi eigenlijk? In 2012 wilde hij met voorkeursstemmen voor GroenLinks terug de Kamer in. Resultaat: 5.400 stemmen. 

Nog wat aanwijzingen voor een naderende nederlaag: AT5 maakte een filmpje met jongeren die helemaal niet weten wie Dibi is. Interviewer Nicolai Brannan zegt in het gesprek dat Bij1 vooral ruzie maakt. Dat klopt natuurlijk: zo zijn alle raadsleden in Amsterdam inmiddels weg. Dibi relativeert het. Jammer dat Brannan er niet op wijst dat de uitstroom van Bij1-politici tot op heden doorgaat. Er is bijna niemand meer over uit de tijd van Simons. Lastig campagne voeren zo. 

Zelf aanschuiven

Dibi mag praten over het asielbeleid en de aanpak van criminaliteit, maar dat is niet het meest interessante aan dit gesprek. Het gaat ruim een kwartier over zijn voormalige baan als ambtenaar in stadsdeel Nieuw-West, waar hij bestuursadviseur was van de stadsdeelvoorzitter. Opeens blijkt het handig dat dit interview bij een lokale zender plaatsvindt: in Amsterdam kwam Dibi als ambtenaar veelvuldig in het nieuws. Hij zegt blij te zijn nu zelf aan te schuiven, want het ging de afgelopen jaren alleen maar over hem. 

Dit gesprek gaat over the real shit, zoals Dibi het noemt. Hij wil geen ‘topambtenaar’ genoemd worden, want dat label vindt hij schadelijk. Er is een beeld gecreëerd alsof hij in Nieuw-West aan de touwtjes zou trekken en dat is niet zo. In de hiërarchie was hij een gewone ambtenaar, niets anders. We moeten het allemaal niet groter maken dan het is. Hij mengde zich wel in het meest gevoelige debat. Dat daar ophef over ontstond wijt hij aan journalisten en fascisten. 

Dibi heeft slechts gezegd dat je geen bommen op kinderen moet gooien en hij vindt dat je de weg kwijt bent als je dat niet mag zeggen. Hij zei dat er in Gaza simpelweg mensen wonen en dat je geen wapens naar Israël moet sturen. De gedragscode zegt weliswaar dat ambtenaren niet alles mogen zeggen, omdat ze een groter bestuurlijk stelsel vertegenwoordigen, maar Dibi vindt toch het omgekeerde: je moet dat als ambtenaar juist wel zeggen, anders ben je niet geschikt voor je functie.

Zelfoverschatting

Je kunt hier eventueel over debatteren, maar in dit geval is de context uit beeld verdwenen. Het is niet vol te houden dat een gewone ambtenaar uit een Amsterdams stadsdeel zich moet uitspreken over Gaza, als een aanzienlijk deel van de gemeenteraad al continu met dit onderwerp bezig is. Wat dacht Dibi als ambtenaar daar nog aan toe te kunnen voegen? Helaas vraagt Brannan er niet naar. Het antwoord is natuurlijk dat Dibi zijn rol niet kon accepteren. Dat geeft hij in dit gesprek ook toe. 

Officieel is de afspraak dat de gemeente en Dibi in goed overleg uit elkaar gingen, zo vertelt hij, maar dat lijkt niet te kloppen. Dibi was gechoqueerd door de mensen ‘binnen het systeem’ die het hem extreem moeilijk maakten. In Amsterdam mag de Israël-lobby binnenkomen wanneer ze willen, bijvoorbeeld bij wethouder Hester van Buren (PvdA), aldus de Bij1-lijsttrekker. De lobby waant zich de baas van de stad, klaagt over hem en denkt namens Israël te kunnen bepalen wat in Amsterdam mag worden gezegd. 

Er volgt nul bewijs. Behalve de wethouder en een CIDI-bestuurslid noemt Dibi geen enkele naam. Wie wat precies deed blijft onduidelijk. Zo blijft dit een onbewezen complottheorie. Onwaarschijnlijk is die ook: een organisatie als het CIDI heeft zeker een andere mening dan Dibi, maar de vraag is of hij zo belangrijk was in een stad waar heel veel voor Palestina wordt gedemonstreerd en vele politici zich publiekelijk over Gaza uitspreken. 

De enige conclusie kan zijn dat Dibi last heeft van een behoorlijke vorm van zelfoverschatting, gecombineerd met een Messiascomplex. Dat wordt nog wat als Bij1 komende week geen zetel krijgt.

Beeld: Tofik Dibi bij AT5. Still van YouTube (bewerkt). 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.