Geen personele vernieuwing bij Forum, een nieuwe lijsttrekker of niet
De truc is gelukt. Forum kreeg nog maar nauwelijks media-aandacht en groeide niet meer, dus moest er vernieuwing komen. Lidewij de Vos werd de nieuwe lijsttrekker: zo zou een fris gezicht Forum een acceptabelere uitstraling geven. Het werkt: opeens krijgt Forum meer interviews. Best vreemd, want de partij heeft vrijwel letterlijk gezegd dat dit het doel was. Of er echt iets is veranderd, is een hele andere kwestie. Laten we kijken naar de nieuwe kandidatenlijst.
In deze tabel staan de vijftig kandidaten van de conceptlijst die Forum heeft gepubliceerd, plus hun plaats op de kandidatenlijsten van de Tweede Kamerverkiezingen van 2023 en 2021. Daarna staan de functies vermeld – voor zover bekend – die iemand heeft (gehad) bij jongerenorganisatie JFvD of bij FvD zelf. Cursieve functies zijn uit het verleden. De kandidaten met de notering ‘R’ waren in 2023 in een of meerdere kieskringen kandidaat, niet overal.
Deze tabel levert drie observaties op die aantonen dat er niets nieuws onder de zon is.
Vernieuwing na 2021
De vergelijking van drie achtereenvolgende verkiezingen laat zien dat er tussen 2021 en 2023 veel veranderde bij Forum, niet tussen 2023 en nu. 36 van de kandidaten die op 29 oktober verkiesbaar zijn, stonden twee jaar geleden ook al op de kandidatenlijst. Van de mensen die in 2021 verkiesbaar waren, zijn er vier jaar later nog maar elf over.
Een deel van de kandidaten uit 2021 is echt weg: politici als Wybren van Haga, Hans Smolders en Arjan de Kok gingen BVNL vormen, een partij die inmiddels alweer op sterven na dood is. Een grotere groep oud-kandidaten is simpelweg uit beeld verdwenen: niemand weet of ze nog bij FvD horen of dat ze zijn vertrokken. Het gaat bijvoorbeeld om bijna alle resterende Statenleden uit de periode 2019-2023.
Baudet mag tevreden zijn: de laatste twee jaar is het opeens heel rustig geworden bij Forum. Er is een veel stabielere partij ontstaan met grotendeels dezelfde gezichten. Het idee dat Forum bij de aankomende verkiezingen in personele zin zou zijn vernieuwd is alleen al om die reden onzin.
De partijtop
Baudet en De Vos hopen natuurlijk op winst, maar de kans daarop is vooralsnog klein. Alleen het topje van de kandidatenlijst is relevant want alleen deze mensen maken echt kans op een zetel. De rest ontbeert elke nationale of regionale uitstraling om met voorkeursstemmen te worden gekozen, nog afgezien van de vraag of iemand de leiding met een persoonlijke campagne zou willen of durven trotseren. Veelzeggend: op de website van Forum staat alleen de top tien, alsof de rest van de lijst niet bestaat.
Juist in de top van de lijst is al twee jaar vrijwel niets vernieuwd. In de top negen staan acht mensen die daar twee jaar geleden ook al stonden. De volgorde is slechts een beetje omgehusseld: De Vos is lijsttrekker geworden, Freek Jansen en Pepijn van Houwelingen zijn wat gezakt, maar dat is het wel. Eigenlijk is dat voor Jansen dan weer een soort promotie, nadat hij eerder om onduidelijke redenen uit de Tweede Kamer verdween.
Alleen op plek 7 vinden we een nieuwe kandidaat: Peter van Duyvenvoorde. Hij is echter geen nieuw gezicht: hij leidt al tijden het Renaissance Instituut. Zo bestaat de top net als voorheen uit kernfiguren: Kamerleden, oud-Kamerleden, persvoorlichters, medewerkers en de top van de jongerenorganisatie. Nul vernieuwing.
Jongeren
Als je beter kijkt, zie je nog iets: een behoorlijk deel van FvD bestaat tegenwoordig uit personen die ook bij de jongerenorganisatie actief zijn of zijn geweest. Dat is alarmerend, want dit is het meest extreme deel van de partij. Er staan – zoals NRC al aantoonde – meerdere personen op de lijst die in de omstreden app-groep van JFvD zaten waarin antisemitische en fascistische boodschappen werden verspreid. Die affaire was een reden voor velen om FvD te verlaten, maar Baudet nam er nooit echt afstand van.
Op de kandidatenlijst zien we het zittende JFvD-bestuur, de twee hoofdredacteuren van het magazine De Dissident en meerdere personen die er in het verleden ook al actief waren. Ze worden genoemd in verslagen van JFvD of ze zaten volgens de notulen van de ledenvergaderingen in de auditcommissie of in de commissie van beroep. Het aantal kandidaten dat actief is of was bij JFvD is waarschijnlijk een onderschatting, want op basis van leeftijd zouden meerdere andere kandidaten ook tot deze groep kunnen behoren.
Het merendeel van de JFvD-kandidaten staat in de bovenste helft van de lijst. Alleen de partijtop maakt meer kans op zetels, al is er inmiddels sprake van enige overlap. Iedereen die doet alsof er vernieuwing is bij Forum, of denkt dat die er in positieve zin is, zit niet op te letten.
Beeld: Lidewij de Vos in de Tweede Kamer. Still uit de algemene beschouwingen.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.