De nieuwe partijen van Bij1-afsplitsers zijn even onprofessioneel als het origineel
Wat gebeurt er als een nieuwe partij zonder serieuze organisatiestructuur wordt verkozen in een gemeenteraad? Dit fenomeen kunnen we mooi aanschouwen in Amsterdam, waar Bij1 in maart 2022 drie zetels haalde. Het feest was van korte duur: na interne ruzie was er al een paar maanden later sprake van een afsplitsing. Een tijdje later volgde een tweede, waarna Bij1 helemaal uit de gemeenteraad verdween. In plaats daarvan zijn er voortaan twee afsplitsfracties.
Even afpellen: deze zetels zijn vooral de verdienste van Sylvana Simons, die 2021 in de Tweede Kamer kwam en zich daar ontwikkelde tot een aansprekend gezicht voor alle Nederlanders die zich zorgen maken over – of last hebben van – allerlei vormen van onderdrukking en ongelijkheid. De lokale zetels waren veel minder het resultaat van de inspanningen of populariteit van de personen die de Amsterdamse zetels innamen. In de hoofdstad waren dat Jazie Veldhuyzen, Nilab Ahmadi en Carla Kabamba.
Er kwamen mensen in de Amsterdamse gemeenteraad die niet over een eigen achterban beschikten, een situatie die in heel veel gemeenteraden en voor heel veel fracties eerder regel dan uitzondering is. De drie raadsleden kwamen erachter dat Bij1 niet bij ze paste, dat de partijorganisatie niet functioneerde, dat veel leden vooral ruzie maakten en al dat soort zaken meer. Afsplitsen is dan een oplossing, maar is een nieuwe partij dat ook? Zowel Kabamba als het duo Veldhuyzen-Ahmadi begonnen eraan.
Partij voor Morgen
In dit geval gaan de nieuwe partijen niet alleen over het nastreven van politieke idealen. Bij1 is immers gewoon blijven bestaan en doet nog steeds mee aan de verkiezingen. Kiezers die tegen ongelijkheid of racisme willen strijden, dan wel een intersectionele blik op de wereld hebben, hebben Kabamba en Veldhuyzen-Ahmadi helemaal niet nodig. Een eigen partij kan vooral een vervolg geven aan hun eigen politieke carrière. Zonder zo’n partij dreigt bij de volgende verkiezingen immers een vroegtijdig einde.
Kabamba kwam aanvankelijk met iets origineels: ze wilde meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Er kwam een interview in Afro Magazine en toen werd het stil, al werd er ook een partijnaam geregistreerd. Gek genoeg een naam die Kabamba niet in de gemeenteraad voert en die dus niemand iets zegt: Partij voor Morgen. Guess what? Het bleek onmogelijk voor een individueel raadslid om een kansrijke landelijke partij op te zetten. Dat kan niet zonder een flinke eigen achterban.
Zo verscheen op Instagram de aankondiging dat Kabamba de focus verlegt. De ambitie om een landelijke beweging op te bouwen is waargemaakt (pardon?), maar er is een nog effectievere manier om impact te maken: meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen. Kabamba schrijft dit in de wij-vorm en heeft het over ‘een team’, maar uit niets blijkt dat er een groep is groter dan haar eigen fractieondersteuning. Zomaar een idee: Kabamba kreeg de ondersteuningsverklaringen voor de Tweede Kamer gewoon niet rond.
De Vonk
Kabamba’s oud-collega’s Veldhuyzen en Ahmadi hadden al vanaf het begin door dat ze zich zouden vertillen aan een landelijk initiatief en hielden het daarom bij Amsterdam. Ze werkten aan een eigen verhaal: De Vonk staat voor de strijd voor Palestina, die tegen dakloosheid en woningnood en die voor een humaan asielbeleid. Ontzettend onderscheidend op lokaal niveau: twee van de drie prioriteiten kunnen sowieso niet in de Amsterdamse gemeentepolitiek worden bereikt.
De Vonk doet – in ieder geval meer dan Kabamba – iets aan communicatie met de buitenwereld. Er was een veelbesproken lanceringsbijeenkomst, er zijn regelmatig spreekuren en er is een nieuwsbrief. Dit zijn zeker pogingen om een achterban op te bouwen, al hoorde je al bij de aftrap dat de geïnteresseerden in De Vonk in verschillende steden wonen. Wederom niet echt handig als je een partij aan het bouwen bent voor de Amsterdamse raadsverkiezingen.
Figuur: Totstandkoming afsplitspartijen Bij1 Amsterdam
Na de lancering werd De Vonk volgens de nieuwsbrief ‘een coalitie’. Op mijn vraag wat dit inhoudt, kwam geen antwoord. Wat navraag leert dat de coalitie uit drie onderdelen bestaat: de twee raadsleden die zich al een tijdje De Vonk noemden, de Activistenpartij die in studentenraden van de UvA actief is, en de Amsterdamse tak van de Revolutionaire Socialistische Partij (RSP), die bestaat uit geroyeerde leden van de Amsterdamse SP en leden van de voormalige SP-jongerenorganisatie Rood. De RSP heette voorheen de Socialisten en in Amsterdam een blauwe maandag Democratisch Socialisten Amsterdam (DSA).
Nieuwe ontwikkelingen
Bij De Vonk lijken ze het professioneler aan te pakken dan Kabamba. Vooral de samenwerking met de Activistenpartij – wat de exacte vorm ook moge zijn – lijkt slim. Er zijn ongetwijfeld wel wat linkse studenten die de partij aan de UvA kennen. Zij kunnen bij de gemeenteraadsverkiezingen op De Vonk stemmen en helpen met de campagne. Zo komt een zetel voor Veldhuyzen en Ahmadi in het overvolle linkse landschap misschien toch nog een stapje dichterbij.
Helaas is er ook slecht nieuws: deze week liet De Vonk weten dat men geen contact meer kan leggen met raadslid Veldhuyzen. Hij is vanwege gezondheidsproblemen al maanden afwezig. Opvallend: in een Instagram-bericht bedankt De Vonk hem uitgebreid voor zijn inzet en doet dat nadrukkelijk in de verleden tijd. Van De Vonk mag Veldhuyzen zijn zetel weer inleveren, zo lezen we in Het Parool, wat mogelijk een terugkeer van Bij1 in de Amsterdamse gemeenteraad betekent. Ahmadi stopt er trouwens na de verkiezingen mee. Ze was zelf ook al eens maanden afwezig.
Zo leren we iets heel wezenlijks over het opzetten van nieuwe partijen. Bij1 liet de Amsterdamse raadsleden zien hoe je een partij inhoudelijk, organisatorisch en personeel flink kunt laten disfunctioneren. De raadsleden namen daarom de benen, maar bleken niet in staat zelf betere organisaties op te zetten. Oude fouten herhalen zich: geen doordacht plan, geen organisatiestructuur, geen onderlinge binding, onvoldoende eigen achterban en vooral een ontstellend gebrek aan professionaliteit.
Tip: je kunt na je afsplitsing ook gewoon je periode als raadslid afmaken en daarna wat anders gaan doen.
Beeld: logo’s van Partij voor Morgen en De Vonk.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.