Een rondgang: wat heeft de nummer twee van de PVV gepresteerd in Brussel?
Wie is de nieuwe nummer twee op de kandidatenlijst van de PVV? Sebastiaan Stöteler was raadslid in Almelo en Statenlid in Overijssel, voordat hij lijsttrekker werd bij de Europese verkiezingen. Dat klinkt als een functie waarin we hem kunnen leren kennen, maar Stöteler is nauwelijks op televisie, net als vrijwel alle andere Europarlementariërs. Toch zou je willen weten wie deze volslagen onbekende is. Tijd voor een rondgang hoe Stöteler na ruim een jaar in het Europees Parlement zal worden herinnerd.
Het is deze week een drukte van jewelste in Straatsburg: de voorzitter van de Europese Commissie, Ursula von der Leyen, houdt haar jaarlijkse State of the Union, een soort troonrede waarin ze de plannen voor komend jaar presenteert. Voor talloze journalisten is het een mooie gelegenheid om de reis naar Straatsburg te maken. Zo ook voor uw verslaggever, die meteen de kans heeft aangegrepen zoveel mogelijk mensen de vraag te stellen hoe men zich Stöteler zal herinneren.
Het blijft onduidelijk of de PVV-delegatieleider deze dinsdag zelf in Straatsburg is. De PVV-Europarlementariërs zijn dinsdagmiddag niet beschikbaar voor vragen, want ze zitten bij stemmingen. Bij de borrel waar veel Nederlandse Europarlementariërs komen, schitteren ze van afwezigheid. Een Europarlementariër van een andere partij zegt dat het logisch zou zijn als Stöteler bij een debat over Gaza was geweest, op dinsdagochtend. Daar is hij echter niet gezien. Een ander meent dat hij al aan het verhuizen is.
Aardige man
Over collega’s praten, dat doen Europarlementariërs en andere Nederlanders liever niet. Is Stöteler een harde werker? Bereikt hij iets? Is hij een talent? Velen hebben eigenlijk geen flauw idee wat ze op deze vragen moeten antwoorden en willen dat alleen anoniem doen. Een keer grijpt een voorlichter letterlijk in: dit onderwerp kan alleen off the record worden besproken. De meest voorkomende reactie is nogal basaal: men heeft Stöteler weleens de hand geschud en een praatje gemaakt. Hij is best aardig.
Dat is natuurlijk de vraag niet. Het gaat erom wat Stöteler in Brussel en Straatsburg doet, of hij effectief is en iets voor zijn kiezers bereikt. Zijn collega’s wijzen graag op de website van het Europees Parlement waar je met objectieve gegevens kunt zien hoeveel hij heeft gedaan: hij sprak bij zeventien debatten, praatte mee over drie rapporten en drie adviezen, en hij diende zeven ontwerpresoluties in: een soort moties. De vraag of dat ‘veel werk’ is, is nauwelijks te beantwoorden, want de werklast verschilt per dossier.
Eigenlijk is het allemaal nog een beetje ingewikkelder, zo merkt een Europarlementariër op, want in de praktijk is er een cordon sanitaire rond de Europese fractie waarbij de PVV is aangesloten. Patriots for Europe (PfE) bevat uiterst rechtse partijen als Vlaams Belang, Rassemblement National (Frankrijk), FPÖ (Oostenrijk) en Vox (Spanje). In de praktijk wordt daar niet of nauwelijks mee samengewerkt en dus is het moeilijk voor deze Europarlementariërs om überhaupt iets te bereiken.
Commissies
De afkeer van PfE is het duidelijkst als je hoort hoe sommigen de naam uitspreken: ‘pfuh’, alsof ze spugen. Ondertussen zijn er niet genoeg belangrijke dossiers om alle Europarlementariërs aan het werk te houden. Er is permanente strijd wie bepaalde taken krijgt: iedereen wil wel onderhandelaar worden op belangrijke dossiers, maar die gaan door het cordon sanitaire bijna altijd aan PfE voorbij. Zo bezien is het werk van Stöteler niet te evalueren. Of hij bereid is hard te werken maakt niets uit.
Een Europarlementariër zegt dat ze denkt dat Stöteler ‘goed is in zijn genre’. Ze weet het niet helemaal zeker. Stevige uitspraken doen, dat lukt hem vast wel. Zie hier nog een probleem: elk lid zit in een of meerdere parlementaire commissies en daar gebeurt het merendeel van het werk. Als je niet in dezelfde commissie zit, hoor je van een collega hooguit de bijdragen in de plenaire vergadering, verder niets. Maar juist die bijdragen zijn irrelevant, want op dat moment liggen de standpunten van alle fracties al vast.
De PVV maakt zich druk over migratie en daar zou je dus de meest spraakmakende bijdragen verwachten. Dit onderwerp wordt besproken in de zogeheten LIBE-commissie, maar daar zit Stöteler niet in. Hoe hij over migratie praat blijft dus een raadsel. Hij zit wel in twee andere commissies: die voor Buitenlandse Zaken en die voor Veiligheid en Defensie. Weer een nieuw raadsel: twee Europarlementariërs kunnen in dezelfde commissie zitten, maar toch niet van elkaar weten wat ze doen.
Onderhandelen
Volt-Europarlementariër Reinier van Lanschot wil dat wel uitleggen. Hij zit met Stöteler in de commissie over defensie. Leden zien elkaar alleen als de voltallige commissie samenkomt. Binnen de commissie werkt iedereen aan zijn eigen dossiers. Over zo’n dossier onderhandelen Europarlementariërs uit verschillende fracties. Stöteler praat dus met een christendemocraat, een liberaal, een sociaaldemocraat, en zo verder. Iedereen die niet betrokken is bij de onderhandeling kan er betrekkelijk weinig over zeggen.
Van Lanschot weet niet uit zijn hoofd wat de dossiers van Stöteler zijn en denkt dat dat wederzijds is: Stöteler zal dat ongetwijfeld ook niet van zijn Volt-collega weten. In theorie hadden Van Lanschot en Stöteler over hetzelfde dossier kunnen onderhandelen, maar dat is niet gebeurd en dat is eerder regel dan uitzondering. Als je wilt weten hoe iemand in een onderhandeling opereert, moet je praten met de mensen die met hem aan tafel zaten. Maar of zij de waarheid spreken? Ze komen uiteindelijk uit concurrerende fracties.
Tot slot zit Stöteler nog in de Israël-delegatie. In tegenstelling tot hoe het wellicht klinkt, is dit geen applaus-club: zowel Israël-positieve als Israël-kritische fracties nemen er zitting in. De leden informeren zich over Israël, onderhouden contacten met het land en gaan er soms op bezoek. SGP-Europarlementariër Bert-Jan Ruissen is vice-voorzitter. Hij ziet dat Stöteler er eigenlijk altijd is, serieuze inhoudelijke inbreng levert en zich goed voorbereidt.
Veranderingen
Wat kunnen we na deze rondgang zeggen? Is Stöteler de zoveelste luie PVV’er die alleen op basis van de persoonlijke voorkeuren van Wilders naar de Tweede Kamer mag? Of is hij een serieuze harde werker die het maximale uit zijn Brusselse werk heeft gehaald en daarvoor wordt beloond? Twee dingen staan vast: de media geven ons er nauwelijks informatie over en andere Nederlanders hebben er eigenlijk ook maar weinig over te zeggen. Dat heeft meer met de werkwijze van het Europees Parlement te maken dan met de PVV-delegatieleider.
Een oudgediende heeft misschien wel het belangrijkste inzicht: er is iets veranderd sinds de verkiezingen van juni 2024, toen Stöteler met een geheel nieuwe PVV-delegatie begon. Het cordon sanitaire wordt langzaam wat losser, simpelweg omdat dat rechtse partijen meer mogelijkheden geeft om meerderheden te vinden op het terrein van klimaat en migratie. De rol van de PVV is daarmee veranderd: vroeger deed de partij per definitie niet mee, nu mondjesmaat. Dat leidt ook langzaam tot een andere houding: sommige PVV’ers pakken hun werk serieuzer op dan hun vroegere partijgenoten. Dat is niet zo gek, want er valt ook meer te bereiken.
Volgens een enkeling is Stöteler een kind van die ontwikkeling: hij wil dingen voor elkaar krijgen en niet alleen schreeuwen aan de zijlijn. Anderen hebben geen idee. Zo wordt de vraag: waarom zou Wilders weten wat Stöteler in Brussel en Straatsburg deed, als een buitenstaander daar maar nauwelijks achter kan komen?
Beeld: naambordje van Sebastiaan Stöteler in het Europees Parlement in Straatsburg. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.