In De Rode Hoed is iedereen er helemaal klaar voor. Donderdagavond is het tijd voor de jaarlijkse H.J. Schoo-lezing, vernoemd naar de voormalige hoofdredacteur van Elsevier die in 2007 overleed. Schoo was een hele eigenzinnige man, zegt hoofdredacteur Hella Hueck. Daarom is er nu jaarlijks deze lezing, een soort onofficieel begin van het parlementaire jaar. Tenminste, dat is hoe EW – de nieuwe naam van Elsevier – het graag ziet. Elk jaar komen er belangrijke mensen langs om hun visie te delen. 

Helaas voor EW: de afgelopen jaren was de spoeling dun. Er waren weliswaar klinkende namen: Dilan Yesilgöz, Caroline van der Plas en Pieter Omtzigt, maar daar was ook wel alles mee gezegd. Hun lezingen ademden vergankelijkheid: het lachwekkende betoog van Yesilgöz over de gevaren van woke, de tijd dat Van der Plas nog goed was voor tientallen zetels in de peilingen en het tijdsgewricht waarin mensen nog bewondering hadden voor Omtzigt. Je kunt je sowieso nog maar nauwelijks voorstellen dat de NSC-oprichter hier vorig jaar stond. 

Hoofdredacteur Hella Hueck is duidelijk in haar nopjes dat ze dit jaar een betere spreker heeft weten te strikken: Bart de Wever, lange tijd burgemeester van Antwerpen en tegenwoordig premier van België. Een interessante rol voor iemand die de leider is van de N-VA, een Vlaamse partij die weinig warme gevoelens koestert ten aanzien van België. De Wever maakt grapjes die hij waarschijnlijk al honderden keren over Belgen en Nederlanders heeft gemaakt, maar amusant is het. Dan de inhoud. 

Wir schaffen das nicht 

De Wevers pleidooi is eenvoudig samen te vatten: hij pleit voor meer Europese integratie, al vermijdt hij die term. Hij ziet de Benelux als een groep landen die samen het goede voorbeeld kan geven aan de rest van Europa. De Wever praat over strategische autonomie, dat Europa zelf grondstoffen moet delven, de eigen industrie moet behouden en de defensie op orde moet krijgen, inclusief een eigen defensie-industrie. Met enige minachting praat hij over mensen die hun werk maken van het drinken van chai latte en het versturen van e-mails. 

De Wever wil ook de interne markt verbeteren. We praten veel over de handelstarieven die Trump aan Europa oplegt, maar we leggen onszelf ook veel beperkingen op, denkt hij. Werken over de grens is bijvoorbeeld niet bepaald gemakkelijk en ook de kapitaalmarkt is niet goed geïntegreerd. Als dit soort belemmeringen worden weggenomen zal de Europese economie verder groeien en dat is hard nodig, zo houdt hij de zaal voor. Europa is een slaperig continent geworden dat achterop dreigt te raken. 

Het meest interessante punt is migratie. Tien jaar geleden was De Wever een groot criticaster van Merkels Wir schaffen das, zo herinnert hij zich. Toen werd je uitgemaakt voor rechtsextremist, tegenwoordig geldt dit als een gematigd standpunt. De deur naar Europa staat open, illegalen zijn niet uitzetbaar, landen werken elkaar tegen en beginnen met onderlinge grenscontroles, waarmee ze hun buurlanden met hun problemen opzadelen. Dat moet anders, aldus De Wever, die ook op dit punt meer Europese samenwerking wil. 

Goede ontwikkelingen

Er moet gezamenlijk Europees migratie-beleid komen, inclusief partnerschappen met andere landen, aldus De Wever. Er is nu veel politiek gedoe over migratie, het levert polarisatie op en verkiezingsuitslagen waarmee niet te besturen valt. Kiezers worden naar de flanken gedreven, zoals Vlaams Belang in Vlaanderen. De rot in het systeem zit inmiddels diep: in Duitsland stemt twintig procent van de bevolking extreemrechts. Er moet iets gebeuren om deze trend te keren en strenger Europees migratiebeleid hoort daarbij. 

Migratie is noodzakelijk voor de economie en dat begrijpt de bevolking best, aldus De Wever, die Europeanen in de regel gastvrij vindt. Wel moet migratie in goede banen worden geleid, wat vooral betekent dat niet iedereen zomaar naar Europa kan komen en zich dan kan beroepen op de mensenrechten om vervolgens hier de rest van zijn leven te blijven. Inmiddels begrijpen meer landen dat: er kwam een migratie-kritische oproep van meerdere regeringsleiders, waaronder De Wever. Die groep kritische landen groeit, zeker nu Friedrich Merz zich heeft aangesloten.

Als middenpartijen nu niet gaan werken aan deze agenda zal het allemaal alleen maar moeilijker worden, doceert De Wever. Van de politieke flanken zijn geen oplossingen te verwachten. Middenpartijen moeten nu samenwerken om erger te voorkomen. Onwillekeurig denk je aan VVD-Kamerleden Bente Becker en Silvio Erkens, die door EW op de voorste rij zijn gezet. Zouden zij de boodschap begrepen hebben? Een paar stoelen verder zitten Annabel Nanninga en Diederik Boomsma (beide JA21) instemmend te knikken en te klappen.

Beeld: Bart de Wever in De Rode Hoed. Foto: Chris Aalberts. 

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.