Bij1 verder uiteen: vertrek van partijbestuurders, oud-partijvoorzitter zegt lidmaatschap op
De leegloop bij Bij1 gaat verder. Deze week werd bekend dat drie van de vier leden van het partijbestuur zijn opgestapt. Al eerder besloot Martine Heijthuyzen te vertrekken. Deze week legden ook Grace Courtar en Bas Holtzer hun bestuurstaken neer. Bij1 heeft nu alleen nog een voorzitter: Edson Olf, de man die in 2023 ook lijsttrekker was. Hij heeft drie oud-bestuursleden gevraagd om hem te ondersteunen en de campagne voor de Tweede Kamerverkiezingen in goede banen te leiden.
In een mail aan de leden lezen we dat er ‘verschillen van inzicht’ zijn ontstaan binnen het bestuur over de aankomende campagne. Op Instagram gaat Courtar – in 2023 nummer vier van de kandidatenlijst – in op de situatie. Ze rept over ‘de manier waarop er werd omgegaan met interne kwesties en met gedrag dat de veilige en respectvolle sfeer die wij nastreven, ondermijnde.’ Haar vertrouwen in het functioneren van de partij is ernstig geschaad en daarom is ze opgestapt.
Courtar beweert dat de campagneleiding niet alleen druk heeft uitgeoefend op het bestuur, maar ook besluiten formeerde op een manier die ‘dwingend en ondermijnend’ zou zijn. Het bestuur zou niet in staat zijn een eigen koers te varen en onafhankelijk te opereren. Ook voorzitter Olf zou deze positie hebben ondermijnd door bestuursbesluiten terug te draaien of te negeren. Dit deel van Coutars verklaring is echter niet terug te vinden in wat Bij1 aan de leden heeft laten weten.
Exit oud-partijvoorzitter
Terwijl oud-bestuursleden uit de begindagen van Bij1 worden teruggehaald om de crisis te bezweren, is oud-partijvoorzitter, voormalig rechterhand van Sylvana Simons en schrijver van het verkiezingsprogramma Rebekka Timmer vertrokken. Op een ledenbijeenkomst van Bij1 werd door een partijfunctionaris gemeld dat ze haar lidmaatschap heeft opgezegd. Timmer reageert telefonisch:
‘Ik vind het heel jammer dat de informatie over mijn lidmaatschap op straat is beland. Nu voel ik mij genoodzaakt om context te geven rond mijn besluit. Bij1 is het podium geworden van machtsspelletjes, waarbij de verspreiding van complotten en frames aan de orde van de dag is, de partijdemocratie wordt gezien als vervelende hobbel en er een roddelcultuur is ontstaan zonder dat mensen rechtstreeks contact met elkaar hebben. Dit gaat ten koste van de inhoud en de strategie.’
Timmer ziet zowel personele als inhoudelijke problemen:
‘Er is nog maar weinig over van de mensen met wie we Bij1 hebben opgebouwd. Mensen zijn op posities gekomen zonder professionele opstelling, talent of ervaring. De enigen die oprecht zijn gebleven zijn in mijn ogen Edson Olf, Tofik Dibi, Patricia Dinkela en het nieuwe interim-bestuur. Er wordt nu gekozen voor een parlementaire koers boven het bestendigen van de partijorganisatie. Maar als revolutionair moet je het middel van de parlementaire weg niet tot doel verheffen. Ik wens de ALV veel succes bij het nemen van belangrijke beslissingen en de kandidaten in de campagne. Ik heb alle vertrouwen in het interim-bestuur om de komende periode de partij te leiden.’
Gedoe over lijsttrekkersverkiezing
Bij1 organiseerde onlangs een lijsttrekkersverkiezing die volgens de eigen interne regels helemaal niet mogelijk is: kandidaten worden aangewezen door de ledenvergadering. Die vindt pas aanstaande zaterdag plaats. De verkiezing is bekend geworden als een ‘ledenraadpleging’ en als advies aan het bestuur, dat nu een voordracht heeft gedaan aan de ledenvergadering. Ondertussen wordt Tofik Dibi in allerlei media gepresenteerd als de lijsttrekker, terwijl hij dat formeel nog niet is.
Meerdere Bij1-leden uiten twijfel over de procedure. Er waren weliswaar meerdere kandidaten, namelijk Dibi en Patricia Dinkela, maar eigenlijk zou al eerder zijn besloten dat Dibi lijsttrekker moest worden. Het campagneteam zou op de hand van Dibi zijn geweest en het bestuur minder of zelfs niet. De raadpleging is volgens meerdere Bij1-leden dubieus: er zaten aan het einde van de stemperiode bijna honderd leden meer in het systeem dan aan het begin, waarschijnlijk omdat Dibi mensen tussentijds opriep om lid te worden.
Leden suggereren dat het verschil tussen Dibi en Dinkela klein was en dat als de nieuwe leden niet waren meegeteld Dibi zijn minimale meerderheid niet zou hebben gehaald. Deze claim is niet goed te controleren, maar duidelijk is wel dat het verschil tussen de kandidaten nog geen 200 stemmen was. Het illustreert hoe klein Bij1 is geworden: van de teams in Amsterdam, Den Haag en Rotterdam is maar weinig over, aldus een ingewijde. Alleen in Utrecht is een behoorlijke groep mensen actief. Bij1 is een schim van wat het ooit was.
Parlementaire strategie
Juist dit gebrek aan mensen lijkt Bij1 in veel opzichten de das om te doen: er zijn nauwelijks mensen die campagne kunnen voeren of daar ervaring mee hebben. De focus ligt op het behalen van een zetel zodat de partij na het vertrek van Sylvana Simons weer relevant wordt. Alle middelen worden nu met dat doel voor de campagne ingezet. Een ingewijde vraagt zich af of dat is wat er structureel nodig is voor de partij. Is Bij1 weer een succes als Dibi in de Tweede Kamer zit?
Ideologische scholing is bij Bij1 non-existent en zo is de oude filosofie verdwenen: dat je met een zetel in de Tweede Kamer vooral een podium hebt om mensen te inspireren en aan het denken te zetten, niet om mee te doen aan het schrijven van moties. Bij1 zou een maatschappelijke beweging moeten zijn zoals in het verleden met bewegingen als BLM en Kick Out Zwarte Piet. Maar die banden zijn grotendeels doorgesneden en Bij1 heeft geen maatschappelijk netwerk meer.
Op de uiterste linkerflank was altijd het idee dat werkelijke verandering van onderop moet komen, van de mensen zelf, van een maatschappelijke beweging, van verbinding tussen activisten voor verschillende doelen. Samen zou men een tegenmacht vormen. Parlementaire macht is in die visie een middel, geen doel. Bij Bij1 is dat het doel nu wel geworden, zo lijkt het, en hoewel een deel van de partij dat kennelijk prima vindt, geldt dat voor een ander deel niet. Het zal dus nog wel even onrustig blijven.
De grote vraag is of een Kamerzetel voor Tofik Dibi daar veel aan kan veranderen.
Beeld: Bij1 valt uit elkaar.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.