Het CDA praat over verdienvermogen, een term die velen niet eens kennen
Het is een drukte van jewelste in perscentrum Nieuwspoort in Den Haag. Hier presenteert het CDA maandagochtend het nieuwe verkiezingsprogramma. Op de muur lezen we de kreet ‘Keuzes voor een fatsoenlijk land’, met daarnaast drie prioriteiten: orde op zaken stellen, investeren in de economie van morgen en kiezen voor een betrokken samenleving. De spindoctor van het CDA, Bart van den Brink, heet de aanwezigen hartelijk welkom.
We luisteren naar Karien van Gennip, ooit staatssecretaris, minister en zelfs vicepremier. De meeste mensen hebben geen enkele herinnering aan haar, maar dat is in deze politiek turbulente tijden een pré. Ze heeft met twee anderen het verkiezingsprogramma geschreven. Er is stilstand bij stikstof, migratie, woningbouw, zorgkosten en het ondernemingsklimaat, meldt ze. Er moet geïnvesteerd worden in toekomstig verdienvermogen. Deze tijd vraagt om keuzes en die heeft ze voor het CDA gemaakt.
Niet al haar keuzes zijn populair, horen we, maar ze worden wel uitgelegd en transparant gemaakt. Ook dat is tegenwoordig al heel wat. De basis moet op orde komen, Nederland moet van het slot en de woningzoekende staat voortaan op één. Er moet niet her en der een straatje bijgebouwd worden, er moeten hele wijken bij. Dan volgt de meest in het oog springende maatregel: de hypotheekrenteaftrek wordt stap voor stap afgebouwd, maar wel teruggegeven in de vorm van belastingverlaging.
Heel veel maatregelen
Van Gennip heeft nog veel meer maatregelen bedacht. De zorgkosten stijgen te veel en dus moeten mensen meer gaan betalen, al blijft solidariteit de norm. Er komt meer oog voor preventie, basiszorg blijft in de buurt beschikbaar, complexe zorg wordt meer geconcentreerd. Er zijn investeringen nodig in onderzoek, de infrastructuur en de regio, want alleen zo kan het verdienvermogen van Nederland worden versterkt. Ondernemers kunnen alleen ondernemen als de overheid betrouwbaar is.
Duurzaamheid is ook erg belangrijk, meldt Van Gennip, maar dat moet je vooral Europees regelen. Aanvullende Nederlandse regels bovenop die van de EU zijn nadrukkelijk ongewenst. De klimaatwet moet daarom worden aangepast. De stikstofuitstoot moet ondertussen naar beneden en boeren moeten daarbij niet alleen staan. Het stikstofplan van de landbouworganisaties moet zo snel mogelijk worden uitgevoerd en er moet weer een stikstoffonds komen.
Er volgen heel veel andere maatregelen die nauwelijks bij te benen zijn, variërend van dienstplicht tot een leeftijdscheck op sociale media en politieke partijen die verplicht een democratische structuur moeten hebben. Partijvoorzitter Jean Wiertz is blij met Van Gennips plannen omdat ze de CDA-kernwaarden goed laten zien: kiezen voor verbinding in plaats van polarisatie, de lange termijn in plaats van snelle beloften plus eerlijke keuzes, ook als die lastig zijn. Het woord is nu aan de leden.
Antwoord op populisme
Henri Bontenbal krijgt het programma uitgereikt en vertelt dat mensen terecht boos zijn over de politieke impasse. De vraag is hoe je nu weer vooruit kunt komen. Dat doet het CDA door een antwoord te formuleren op de populistische politiek die in Den Haag rondwaart. Partijen gunnen elkaar niets en werken niet samen. De traditie dat in de Nederlandse politiek compromissen worden gesloten moet weer terugkeren, aldus de CDA-leider. Mensen zitten niet te wachten op spektakel, maar op oplossingen.
Bontenbal herhaalt wat maatregelen die kennelijk de meeste aandacht moeten krijgen: wonen, migratie, zorgkosten en investeren. We horen nog wat over gezinnen en het geven van vertrouwen aan burgers. Na een half uur is het allemaal weer afgelopen. Spindoctor Van den Brink sluit tevreden af en dan mogen de toegestroomde cameraploegen Bontenbal vragen te stellen. Even meeluisteren. We horen een journalist vragen wat Bontenbal zelf het belangrijkste punt uit het programma vindt. Tja.
De presentatie in Nieuwspoort geeft een globaal beeld van de richting en waarden van het CDA. Het gaat over zaken op orde brengen, ondernemerschap, investeren en verdienvermogen. Dat zijn allemaal thema’s die je normaliter vooral associeert met de VVD, maar daar is het crisis. Het CDA combineert ze met aandacht voor gezinnen en het maatschappelijk middenveld en terughoudendheid op het gebied van duurzaamheid en migratie. Dat klinkt aantrekkelijk voor velen.
Diepgaande journalistiek?
Er is goed nieuws voor het CDA. Als je jezelf centrumrechts, rechts of conservatief noemt en op een fatsoenlijke partij wilt stemmen die niet meegaat in geschreeuw en desinformatie, is er eigenlijk maar weinig te kiezen. Alle partijen rechts van de VVD vallen dan af vanwege onfatsoen of gebrek aan rechtsstatelijk besef, BBB heeft een te smalle focus op boeren, NSC heeft zich gediskwalificeerd en de VVD ligt na de PVV-vrijage in duigen. Voor al deze stemmers is er voor Bontenbal eigenlijk nauwelijks een redelijk alternatief.
Er is ook slecht nieuws: dit betekent niet dat het CDA deze verkiezingen wint. In Nederland komen partijen er structureel mee weg dat ze helemaal geen gedegen programma kunnen neerleggen. Er zijn de laatste jaren nogal wat partijen verkozen die niet eens weten dat het begrip verdienvermogen bestaat. Ze zijn er nooit op bevraagd en hebben geen idee van zaken als zorgkosten, investeringen in innovatie of de relatie tussen Nederlandse en Europese regels.
Je kunt het oneens zijn met het CDA, maar Van Gennip heeft in ieder geval haar huiswerk gedaan. Maken de media dat nog wel duidelijk? Zou er een televisieprogramma bestaan waar dit verkiezingsprogramma een half uur lang wordt besproken? Dat zou best logisch zijn voor een partij die een ontzettend grote kans maakt om in de regering te komen. In het buitenland bestaan zulke televisieprogramma’s, zeker in Duitsland. In Nederland zijn ze non-existent. Een kwartier bij Nieuwsuur of Buitenhof is het hoogst haalbare.
Opeens denk je: het kan nog flink misgaan met de campagne van het CDA.
Beeld: Henri Bontenbal in Nieuwspoort. Foto: Chris Aalberts.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.