Multicultureel Amsterdam krijgt er een vijfde partij bij
Naar verluid stond de partij al op Kwaku te flyeren: het jaarlijkse festival in Amsterdam Zuidoost. Hier woont een grote Surinaamse gemeenschap en dat is overduidelijk een doelgroep van Coalitie van Kleur, een nieuwe politieke beweging die onlangs het licht heeft gezien. De versnippering in Amsterdam is niet meer bij te houden: even leken er bij de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2026 links van GroenLinks-PvdA zeven partijen c.q. partijtjes te zijn, inmiddels zijn het er acht.
Op de website lezen we dat Coalitie van Kleur staat voor gelijkwaardigheid, dekolonisatie en sociale rechtvaardigheid. Het is de stem van mensen die structureel worden uitgesloten en een partij die strijdt voor een samenleving waarin diversiteit en mensenrechten centraal staan. De partij is de stem van ‘de nazaten van het (neo-)kolonialisme: tot slaaf gemaakten, dwangcontractarbeiders, gastarbeiders én mensen die de moed hebben kritisch naar hun eigen geschiedenis te kijken.’
Er staan verder wat uitgangspunten: dekolonisatie, gelijkwaardigheid, gerechtigheid, klimaatrechtvaardigheid, internationale solidariteit, menselijkheid boven markt, diversiteit en democratie. Je denkt meteen: die partij bestond toch al? Bij1 vindt al deze dingen ook en alhoewel die partij niet meer in de Amsterdamse gemeenteraad zit, zijn er wel twee afsplitsfracties ontstaan die deze uitgangspunten ongetwijfeld delen. Waarom dan een nieuwe partij?
Product van Denk
Het lijkt te gaan om een nieuwe afsplitsing van Bij1, maar dat is Coalitie van Kleur nu juist niet: dit is een afsplitsproduct van Denk, een partij die weinig met ‘klimaatrechtvaardigheid’ heeft. Het voormalige hoofd fractiebureau en commissielid van de Denk-fractie in de Amsterdamse gemeenteraad, Eduard Mangal, blijkt de drijvende kracht. Hij was ook actief in de Provinciale Staten van Noord-Holland. We lezen op de website van de gemeente Amsterdam dat Mangal niet langer politiek verbonden wil zijn aan Denk.
Even de geschiedenis verhelderen. In 2015 begon Denk als eerste partij die zich richtte op Nederlanders met een migratieachtergrond. Nadat Sylvana Simons zich erbij aansloot en er vervolgens weer vertrok, ontstond Bij1. De culturele achtergrond van de achterban van deze partijen is nogal verschillend: Denk kreeg een conservatief profiel en richt zich vooral op Turkse en Marokkaanse Nederlanders, Bij1 werd progressief en richtte zich meer op Surinaamse Nederlanders.
Tot zover valt het allemaal nog wel te begrijpen, maar inmiddels zijn er in Amsterdam nog drie andere clubs bijgekomen. Voormalig Bij1-raadslid Carla Kabamba is eenpitter geworden en wil meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen, de andere twee Bij1-afsplitsers vormen sinds dit jaar de activistische partij De Vonk. Ondertussen bestaat Bij1 nog steeds in de stadsdelen en gaat men opnieuw meedoen aan de raadsverkiezingen. En nu heeft Denk dus Coalitie van Kleur gebaard.
Figuur: totstandkoming van vijf multiculturele partijen in Amsterdam.
Doublures
Zo zien we hetzelfde fenomeen bij partijen voor Nederlanders met een migratieachtergrond als bij andere splinterpartijen op de linker- en rechterflank. Samenwerkingsproblemen leveren nieuwe partijen die een doublure zijn van de oude. Niemand ziet het verschil tussen Bij1 en Coalitie van Kleur, want ze hebben op het oog een vrijwel identiek programma. Het enige opmerkelijke is dat Coalitie van Kleur vooral op Bij1 lijkt, maar voorkomt uit Denk.
De gevolgen zijn duidelijk: versnippering maakt het voor media onmogelijk al deze partijen te behandelen en goed te vergelijken, leidt ertoe dat al deze partijen een tekort aan kwalitatief goede kandidaten hebben en maakt dat deze inhoudelijk niet van elkaar te onderscheiden zijn. De enigen die er baat bij hebben zijn de lijsttrekkers die nu allemaal met een eigen partij mee kunnen doen en zo in theorie ‘veel kans’ maken op een zetel. Ze hoeven allemaal geen tweede plek op de kandidatenlijst te accepteren.
De context is nog steeds dat Bij1 gedurende het hele bestaan al moeite heeft verkozen te raken. In 2018 haalde Sylvana Simons ternauwernood de Amsterdamse gemeenteraad, in 2021 maar net de Tweede Kamer. In 2022 kreeg Bij1 in Amsterdam weliswaar drie zetels, maar daarna was er alleen nog maar ruzie en nu zijn er meerdere partijtjes die apart campagne gaan voeren. Zouden ze de kiesdrempel halen? Zou het niet beter zijn toch eens met elkaar om de tafel te gaan?
Naschrift – 13 augustus 2025
Coalitie van Kleur heeft pas na plaatsing van dit artikel op mijn schriftelijke vragen gereageerd. De partij is nog niet formeel opgericht. Eind augustus hoopt Mangal statuten en een bestuur te hebben. De brief van de fractievoorzitter van Denk aan de Amsterdamse gemeenteraad dat Mangal ‘niet langer verbonden wil zijn aan Denk’ bevat de woorden van fractievoorzitter Sheher Khan, niet van Mangal, die naar eigen zeggen kritiek had op organisatorische kwesties.
Mangal heeft overwogen zich aan te sluiten bij Bij1, maar doet dat niet omdat die partij in Amsterdam Zuidoost tegen een motie over dwangcontractarbeid stemde. Dat laat volgens Mangal zien dat er bij Bij1 geen plaats is voor de historie van andere groepen die na de afschaffing van de slavernij werden uitgebuit. Bij Coalitie van Kleur is het de bedoeling verbinding te zoeken met alle groepen die geleden en geprofiteerd hebben onder het (neo)koloniale beleid van Nederland om gezamenlijk te bouwen aan een inclusieve toekomst.
Beeld: logo Coalitie van Kleur. Kopie van website.
Waardeer dit artikel!
Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.