De Friese Nationale Partij (FNP) wil meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen en ze hebben hun PR prima op orde. Kandidaat-lijsttrekker Aant Jelle Soepboer kreeg aardig wat publiciteit met zijn overstap vanuit NSC, ook al is het op dit moment nog helemaal niet zeker dat de FNP op het stembiljet komt te staan. De leden zullen daar pas eind augustus in Franeker over stemmen. Het weerhoudt een andere provinciale partij er niet van zich alvast warm te lopen: Lokaal Brabant.

Deze partij zit al jaren in de Provinciale Staten van Brabant en levert daar inmiddels ook een gedeputeerde. Komend weekend besluiten de leden of de partij mee gaat doen aan de Tweede Kamerverkiezingen. Daar wil men voortaan ‘het Brabantse geluid’ laten horen. Op dit moment wordt er alleen maar over Brabant gesproken, niet met Brabant, zo is het idee. De provincie moet meer in de picture komen en dat kan het beste als een partij wordt verkozen die weet wat er in Brabant leeft.

Dit is een vreemde redenering, want er zitten voor allerlei partijen Brabantse Kamerleden in de Tweede Kamer die vermoedelijk prima weten wat er leeft, zoals Mpanzu Bamenga (D66), Maikel Boon (PVV), Inge van Dijk (CDA), Esmah Lahlah (GroenLinks-PvdA) en Michiel van Nispen (SP). Volop Brabanders.

Provinciale partijtjes

Versplintering is eigen aan de Nederlandse politiek, maar hier ontspint zich een heel nieuwe dimensie: partijen die in de Tweede Kamer voor een bepaalde provincie willen opkomen. In de provincies bestonden ze al, met nogal wisselend succes. De vraag is natuurlijk: hoeveel provinciale partijen zullen zich nog gaan melden voor de aanstaande Tweede Kamerverkiezingen nu de eerste schapen over de dam zijn? Hieronder alle regionale partijen die deelnamen aan de Provinciale Statenverkiezingen van maart 2023.

Alleen in Zuid-Holland bestaat geen provinciale partij, al is er inmiddels wel een zijtak van Hart voor Den Haag van Richard de Mos. JA21-afsplitser Toine Beukering noemt zichzelf al enige tijd Hart voor Zuid-Holland. De grote vraag is of dat een succes zal worden, want niet overal slaan provinciale partijen aan. In meerdere provincies deden dit soort partijen wel mee, maar haalden nul zetels, waaronder in Noord-Holland, Utrecht, Overijssel en Gelderland.

In andere provincies halen provinciale partijen wel een of twee zetels, maar de landelijke relevantie daarvan is betwistbaar. De kiesdrempel voor de Tweede Kamer is ongeveer 70.000 stemmen en geen enkele provinciale partij komt daar in de eigen provincie bij in de buurt, ook FNP en Lokaal Brabant niet. Die laatste partij komt wel het dichtste bij, veel meer zelfs dan de collega’s uit Friesland. Let wel op de nogal dubieuze aanname dat stemmers in de provincie hetzelfde zullen stemmen voor de Tweede Kamer. Waarschijnlijk niet.  

Regionale identiteit

Dit soort partijen zijn vooral een succes in provincies met een sterke regionale identiteit, zoals Friesland, Groningen en Zeeland. Maar in veel van die provincies wonen te weinig mensen om met dit soort partijen op landelijk niveau een kans te maken. Niet zo gek dus dat de FNP probeert een landelijke uitstraling te krijgen als algemenere regio-partij, want dat zou hen ook stemmers buiten Friesland kunnen opleveren. Die strategie is echter dubieus, want de belangen van regio’s lopen niet parallel.

De FNP is er in de praktijk voor de Friezen en Lokaal Brabant voor de Brabanders, wat deze partijen ook mogen beweren. De enige vraag die daarmee resteert is: waarom zou een Brabantse stemmer bij de Tweede Kamer op Lokaal Brabant stemmen in plaats van op de VVD of het CDA? Het antwoord is dat je dan het specifieke Brabantse geluid – wat is dat? – wel héél belangrijk moet vinden. Het wordt bovendien een hele uitdaging om Brabanders tijdens de campagne te laten begrijpen dat Lokaal Brabant überhaupt een optie is.

Bij dit soort pogingen wordt steeds vergeten dat de campagne voor de Tweede Kamer in de laatste weken wordt beslist en dan sowieso draait om grote partijen en grote debatten. Daar zullen regionale partijen sowieso niet worden uitgenodigd. Kleine partijen worden in die fase eerder kleiner dan groter.

Tip: begin niet aan dit soort avonturen.

Beeld: logo van Lokaal Brabant (bewerkt).

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.