Soms denk je: Nederland is vergeten wat de beloftes van BBB waren. Afgelopen week werd NSC-Kamerlid Aant Jelle Soepboer gelanceerd als lijsttrekker voor de Friese Nationale Partij (FNP). Na decennialang uitsluitend actief te zijn geweest in Friesland wil FNP meedoen aan de Tweede Kamerverkiezingen. In de eerste campagnespot steekt Soepboer een vuurtje aan en vervolgens zien we dat brandjes zich over het hele land verspreiden. Kennelijk is FNP erg Fries, maar tegelijk relevant voor de rest van het land?

Soepboer mocht op Radio 1 uitleggen wat de betekenis van dit spotje is. In de video zie je dat hij teruggaat van Den Haag naar Friesland en dat de problematiek die daar speelt ook elders relevant is. De regio is ‘een business case’ voor Den Haag geweest, zegt Soepboer kritisch. Dat zie je aan de gasboringen. FNP komt in het hele land vuur brengen: de regio moet naar Den Haag en daarin neemt FNP het voortouw. De regio’s kunnen de partij daarbij helpen en andersom helpt FNP ook andere regio’s dan Friesland.

Je zou FNP eigenlijk ook de ‘Federatieve Nederlandse Plattelandspartij’ kunnen noemen, horen we Soepboer zeggen. De partij neemt het op voor de mensen vlakbij en kiest onderwerpen waarbij men het verschil kan maken. Er komt ‘een onversneden regio-geluid’ en daarbij worden geen compromissen gesloten. Het gaat om de verdwijnende menselijke maat, de slag om de ruimte en de eenzijdige investeringslogica van het Rijk. Die speerpunten gelden voor alle regio’s.

Plattelandsbeloftes

Soepboer begint over het verschil tussen stad en platteland. Opeens denk je aan het verhaal waarmee Caroline van der Plas in de Tweede Kamer kwam. Er zijn problemen op het platteland en die worden in Den Haag onvoldoende geadresseerd. Voorzieningen verdwijnen, van de buurtkroeg tot bushaltes en het zwembad. De regio krijgt ondertussen wel asielzoekerscentra en windmolens, zo was de klacht. Aangezien andere partijen al deze problemen negeren, was BBB hard nodig.

We zijn nu een paar jaar verder en kunnen evalueren wat er van dit verhaal terecht is gekomen. Het antwoord is: helemaal niets. Zo wordt het openbaar vervoer sneller en steviger uitgekleed dan ooit, of BBB nou in de regering zit of niet. De gemeenten moeten nog steeds de broekriem aanhalen en we weten allemaal wat dat voor lokale voorzieningen betekent. BBB heeft asielzoekerscentra – ondanks al het geschreeuw – nergens tegengehouden.

De regionale relevantie van de Rijksoverheid is daarmee in ieder geval wel duidelijk. Regels over de spreiding van asielzoekers, ambities op het gebied van duurzame energie en de minimale frequentie van de streekbus hebben allemaal – al dan niet deels – een oorsprong in Den Haag. De vraag is vooral of bestaande partijen deze thema’s goed oppakken. Volgens BBB niet, maar daar heeft Van der Plas maar weinig aan veranderd. En BBB zat nog wel in het kabinet.  

Welke regio’s?

Je zou ook kunnen denken dat je plattelandsproblemen vaak een afgeleide zijn van gewone politieke thema’s. Sommige partijen willen meer windmolens, andere niet. Als er uit de compromissenmachine komt dat er meer windmolens moeten komen, wil vervolgens niemand ze hebben: de stad niet, maar het platteland ook niet. Altijd boze burgers dus. Als er in het openbaar vervoer bezuinigd moet worden of er komen meer asielzoekers: zowel stad als platteland merken er vroeg of laat de gevolgen van.

Een partij kan natuurlijk specifiek ageren tegen alles wat het platteland raakt, maar dit wordt al snel ingewikkeld: wat als regio’s niet hetzelfde willen? Waar had FNP een nieuwe kerncentrale gewild? Niemand wil hem hebben. FNP is tegen de Lelylijn, omdat die spoorlijn het Friese landschap vernietigt. Maar de mensen in Groningen denken daar ongetwijfeld anders over. Wat is nu het standpunt? In welke regio moet meer gebouwd worden en waar juist niet? Overal vindt men wat anders.

Als je zo kijkt, is het idee dat FNP er voor alle regio’s is sowieso een leugen. Hoe hard FNP ook schreeuwt: zowel het partijnetwerk als de stemmers zitten vrijwel alleen in Friesland en dus gaan de Friezen voor. Een kleine fractie heeft straks – Soepboer zegt het zelf al – geen tijd om alle thema’s op te pakken. Rara welke prioriteiten worden er dan gesteld? We horen Soepboer zeggen dat FNP ook voor het Zeeuwse dialect opkomt, maar dat geldt alleen als de Friezen vinden dat streektalen prioriteit hebben.

Als FNP in de Tweede Kamer een succes wil worden, kan Soepboer zich het beste alleen op Friesland richten. Dat voorkomt een hoop teleurstellingen.

Beeld: Vuur in het hele land. Still uit campagnevideo FNP.

Waardeer dit artikel!

Als je dit artikel waardeert en je waardering wilt laten blijken met een kleine bijdrage: dat kan!
Zo help je onafhankelijke journalistiek in stand houden.